چکیده

خواندن اساسی‌ترین ابزار یادگیری دانش آموزان است. نارساخوانی بیشترین درصد دانش آموزان ناتوان یادگیری را به خود اختصاص می‌دهد که با عدم موفقیت در زمینه مهارت‌های زبانی مثل خواندن، نوشتن و هجی‌کردن تعریف می‌شود. ﺣﺎﻓﻈﻪ ﺑﻪ وﻳﮋه حافظه فعال نیز یکی از عوامل مهم در امر یادگیری است که این دانش آموزان در آن ضعف شدید دارند. از این رو این مطالعه با هدف بررسی تاثیر آموزش نرم‌افزار ان‌بک بر حافظه فعال دانش آموزان نارساخوان انجام شد. بدین منظور از بین دانش آموزان پسر دوم تا پنجم ابتدایی شهر رشت، ابتدا ۱۸ نفر از آنهایی که با آزمون غربال نارساخوانی نما تشخیص اختلال خواندن را دریافت کرده بودند، انتخاب و سپس به صورت تصادفی در دو گروه ۹ نفره آزمایش و کنترل جایدهی شدند. آزمودنی‌های گروه آزمایش به صورت انفرادی و در ۳۰ جلسه ۲۰ دقیقه‌ای با نرم‌افزار ان‌بک آموزش دیدند. به منظور جمع‌آوری داده‌ها از آزمون خواندن و نارساخوانی نما، نرم‌افزار سنجش حافظه‌کاری دانیمن و کارپنتر و نرم‌افزار ان‌بک استفاده شد. نتایج تحلیل کوواریانس حاکی از تاثیر مثبت آموزش نرم‌افزار ان‌بک بر بهبود حافظه فعال و مولفه‌های آن در آزمودنی‌های گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل بود. بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت که نرم‌افزار ان‌بک این مزیت را دارا است که می‌توان از آن در بهبود حافظه فعال کودکان نارساخوان و در نتیجه در حل مشکلات تحصیلی آنها بهره گرفت.

کلمات کلیدی: آموزش نرم‌افزار ان‌بک، حافطه فعال، دانش آموزان نارساخوان

فهرست ..................................................................................................................صفحه

چکیده.. 1

فصل اول: کلیات پژوهش.. 2

پیش‌درآمد.. 3

مقدمه.. 3

بیان مساله.. 5

اهمیت و ضرورت پژوهش.. 9

هدف‌های پژوهش.. 12

هدف کلی.. 12

هدف‌های جزیی.. 12

فرضیه‌ها.. 12

معرفی متغیرهای پژوهش.. 12

تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرها.. 12

متغیرهای کنترل.. 13

فصل دوم: پیشینه پژوهش.. 14

پیش‌درآمد.. 15

بخش اول: گستره نظری ناتوانایی‌های یادگیری.. 15

سبب‌شناسی ناتوانایی‌های یادگیری.. 16

عوامل درونی.. 17

یادگیری و سیستم عصبی.. 17

ژنتیک.. 17

عوامل بیرونی.. 18

طبقه‌بندی ناتوانایی‌های یادگیری.. 19

بخش دوم: گستره نظری نارساخوانی.. 20

تاریخچه نارساخوانی.. 20

تعریف و توصیف نارساخوانی.. 24

طبقه‌بندی اختلال‌های خواندن.. 26

مراحل رشد خواندن.. 27

فرایند یادگیری خواندن.. 29

شیوع نارساخوانی.. 29

رویکردهای تبیینی اختلال نارساخوانی.. 31

تقارن نیمکره‌های مغز.. 31

عوامل دیداری.. 31

عوامل شناختی و پردازشی.. 32

فراشناخت.. 32

عوامل وراثتی.. 33

خودکاری.. 34

عوامل عصب‌شناختی.. 34

عوامل مبتنی بر مغز.. 35

مخچه و نارساخوانی.. 35

تحلیل نقش سایر بخش‌های مغز در نارساخوانی.. 36

تفاوت‌های عملکرد افراد عادی و بیمار.. 37

عوامل توام با نارساخوانی.. 38

ویژگی‌های اختلال نارساخوانی.. 40

بخش سوم: گستره نظری حافظه.. 42

الگوهای سنتی حافظه.. 42

سه مرحله حافظه.. 45

تکالیف مورد استفاده برای اندازه‌گیری حافظه.. 45

زیست شناسی یادگیری و حافظه.. 46

حافظه فعال.. 47

تکالیف اندازه‌گیری حافظه فعال.. 50

نظریه‌های حافظه فعال.. 50

مدل پردازش اطلاعات.. 50

یادگیری و حافظه فعال.. 53

نارساخوانی و حافظه فعال.. 54

گستره پژوهشی.. 55

جمع‌بندی.. 64

فصل سوم: روش‌شناسی.. 65

پیش‌درآمد.. 66

روش پژوهش.. 66

جامعه آماری.. 66

نمونه و روش نمونه‌گیری.. 66

معیارهای ورود پژوهش.. 66

معرفی ابزارهای پژوهش.. 67

معرفی برنامه مداخله‌ای.. 69

شیوه اجرای پژوهش.. 70

روش‌های تجزیه و تحلیل داده‌ها.. 71

فصل چهارم: یافته‌ها.. 72

پیش‌درآمد.. 73

شاخص‌های توصیفی.. 73

یافته‌های استنباطی.. 75

فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری.. 79

پیش‌درآمد.. 80

بحث و نتیجه‌گیری.. 80

محدودیت‌های پژوهش.. 85

پیشنهادها.. 86

پیشنهادهای پژوهشی.. 86

پیشنهادهای کاربردی.. 86

منابع.. 88

منابع فارسی.. 88

منابع لاتین.. 89

فهرست جدول‌ها........................................................................................................................صفحه

جدول 4-1: آماره‌های توصیفی مولفه‌های حافظه فعال (18=n)................................................................................................................................73

جدول 4-2: آماره توصیفی مولفه‌های توانایی خواندن (18=n).................................................................................................................................74

جدول 4-3: بررسی مفروضه همگنی شیب رگرسیون پیش‌آزمون و پس‌آزمون حافظه فعال در گروه آزمایش و کنترل.............................................75

جدول ۴-۴: نتایج تحلیل کوواریانس یک راهه تفاوت گروه آزمایش و کنترل در حافظه فعال..................................................................................75

جدول 4-5: میانگین‌های برآورد شده نهایی حافظه فعال در گروه‌ها.........................................................................................................................76

جدول 4-6: بررسی مفروض همگنی شیب رگرسیون پیش‌آزمون و پس‌آزمون توانایی خواندن در گروه آزمایش و کنترل.......................................77

جدول 4-7: نتایج تحلیل کوواریانس یک راهه تفاوت گروه آزمایش و کنترل در توانایی خواندن............................................................................77

جدول 4-۸: نتایج آزمون تی جهت بررسی تفاوت گروه آزمایش و کنترل در پیش‌آزمون و پس‌آزمون توانایی خواندن............................................78

جدول 4-۹: نتایج آزمون t نمونه‌های جفت‌شده برای بررسی تفاوت دو گروه آزمایش و کنترل در پیش‌آزمون و پس‌آزمون توانایی خواندن.........78