چکیده

مقدمه: سوء­تغذیه، یک اختلال تغذیه­ای ناشی از کاهش یا عدم تعادل دریافت انرژی، پروتئین، ویتامین و املاح معدنی است. از جمله بیمارانی که سوء­تغذیه انرژی- پروتئین در بین آنان شیوع بالایی دارد، مبتلایان به مراحل نهایی بیماری کلیوی می­باشند. با وجود تحقیقات زیاد در ارتباط با شیوع سوء­تغذیه در بین بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیوی تحت همودیالیز، تعداد اندکی از آنها به غربالگری و شناسایی سریع بیماران مبتلا به سوء­تغذیه و عوامل مرتبط با آن پرداخته­اند.

هدف: هدف از مطالعه­ی حاضر، تعیین وضعیت تغذیه­ای بیماران همودیالیزی و عوامل مرتبط با آن می­باشد.

مواد و روش­ها: در این مطالعه مقطعی، 312 بیمار مبتلا به نارسایی مزمن کلیوی تحت همودیالیز مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی رازی به روش سرشماری انتخاب و با استفاده از ابزاری دو بخشی شامل پرسشنامه مرتبط با وضعیت تغذیه ای و مقیاس جامع ذهنی با امتیاز دیالیز- سوء تغذیه (SGA-DMS) بررسی شدند. داده ها از طریق مصاحبه با بیماران، معاینه و مرور پرونده پزشکی آنان گردآوری و با استفاده از آمار توصیفی ( فراوانی، میانگین و انحراف معیار) و آمار استنباطی ( مدل­های تعمیمی یافته خطی) با در نظر گرفتن سطح معنی­داری (P<0/05) در نسخه 16، SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.

نتایج: نتایج این مطالعه نشان میدهد که وضعیت تغذیه­ای اکثریت (1/65%) واحدهای مورد پژوهش بر اساس ارزیابی جامع ذهنی بصورت ابتلا به سوءتغذیه خفیف تا متوسط بوده است. همچنین بررسی عوامل مرتبط با وضعیت تغذیه­ای بیماران همودیالیزی نشان دهنده وجود ارتباط معنی دار آماری بین نمره ابزار SGA با سن، تحصیلات، وضعیت تاهل، وضعیت زندگی، تعداد افراد خانواده و اشتغال بوده است (P=0/000) .

بحث و نتیجه­گیری: با توجه به نتایج این تحقیق، ضرورت توجه بیشتر به وضعیت تغذیه­ای بیماران همودیالیزی و غربالگری جهت شناسایی سریع بیماران مبتلا به سوءتغذیه و اقدام مناسب از طریق کنترل عوامل مرتبط برجسته تر می شود.

کلید واژه­ها: دیالیزکلیوی، وضعیت تغذیه­، ارزیابی تغذیه.

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                        صفحه

فصل اول: کلیات

1-1 بیان مسئله............................................................................................................................................................... 2

2-1 اهداف پژوهش (هدف کلی و اهداف ویژه) .......................................................................................................... 7

3-1 سوالات پژوهش..................................................................................................................................................... 7

4-1 تعاریف نظری واژه­ها............................................................................................................................................. 8

5-1 تعاریف عملی واژه­ها............................................................................................................................................. 9

6-1 محدودیت­های پژوهش......................................................................................................................................... 9

فصل دوم: زمینه و پیشینه تحقیق

1-2 چهارچوب پژوهش............................................................................................................................................... 11

2-2 مروری بر مطالعات انجام شده.............................................................................................................................. 29 

فصل سوم: روش اجرای تحقیق

1-3 نوع پژوهش.......................................................................................................................................................... 40

2-3 جامعه پژوهش...................................................................................................................................................... 40

3-3 نمونه پژوهش و روش نمونه­گیری....................................................................................................................... 40

4-3 مشخصات واحدهای مورد پژوهش....................................................................................................................  40

5-3 محیط پژوهش.....................................................................................................................................................  40

6-3 ابزار و روش گردآوری اطلاعات........................................................................................................................  41

7-3 تعیین اعتبار و اعتماد علمی ابزار ..........................................................................................................................43  

8-3 روش تجزیه و تحلیل داده­ها ................................................................................................................................. 44

9-3 ملاحظات اخلاقی................................................................................................................................................... 44

فصل چهارم: نتایج تحقیق

یافته­های پژوهش............................................................................................................................................................ 46

فصل پنجم: بحث و بررسی یافته­ها

1-5 بحث و تفسیر نتایج پژوهش.................................................................................................................................. 57

2-5 نتیجه­گیری نهایی.................................................................................................................................................... 68

3-5 کاربرد یافته­ها و پیشنهادات برای پژوهش­های بعدی............................................................................................. 70

منابع و مآخذ

- فهرست منابع فارسی و انگلیسی................................................................................................................................. 73

- پیوست­ها

- چکیده انگلیسی

فهرست جداول

عنوان                                                                                                                 صفحه

جدول شماره (1):  توزیع فراوانی واحدهای مورد پژوهش برحسب عوامل فردی- اجتماعی............................................47

جدول شماره (2):  توزیع فراوانی وضعیت تغذیه­ای واحدهای مورد پژوهش برحسب عوامل درمانی...............................49

نمودار شماره (1): توزیع فراوانی وضعیت تغذیه­ای واحدهای مورد پژوهش با استفاده از ابزار SGA.............................. 51

جدول شماره (3): توزیع فراوانی وضعیت تغذیه­ای واحدهای پژوهش با استفاده از ابزار SGA برحسب عوامل فردی-اجتماعی................................................................................................................................................................................52

جدول شماره (4): توزیع فراوانی بررسی وضعیت تغذیه­ای بیماران با استفاده از ابزار SGA برحسب عوامل درمانی مرتبط با وضعیت تغذیه­ای...............................................................................................................................................................54

جدول شماره (5):  برآورد ضریب رگرسیونی عوامل پیش­بینی کننده فردی، اجتماعی مرتبط با وضعیت تغذیه­ای واحدهای مورد پژوهش بر اساس مدل­های تعمیم یافته خطی..............................................................................................................55