چکیده :

      توجه به سلامت دانشجویان به ویژه سلامت روانی ـ اجتماعی آنان  از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. ورود به دانشگاه مقطع بسیار حساسی در زندگی نیروهای کارآمد و فعال جوان در هر کشوری محسوب می‌شود و غالباً با تغيیرات زیادی در روابط اجتماعی و انسانی آنها همراه است. در کنار این تغییر، به انتظارات و نقشهای جدیدی نیز باید اشاره کرد که همزمان با ورود به دانشگاه در دانشجویان شکل می‌گیرد. قرار گرفتن در چنین شرایطی غالباً با فشار و نگرانی توأم بوده و عملکرد و بازدهی آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

   دانشجویان در مواجهه با عوامل فشارزا، گستره‌هايی از واکنشهای جسمانی و روانشناختی را نشان می‌دهند. این مطالعه به منظور بررسی عوامل فشارزاي روانی ـ اجتماعی و سلامت عمومی دانشجویان مقیم خوابگاههای دانشگاه علوم پزشکی، خدمات بهداشتی و درمانی ایران در سال تحصیلی 1387 ـ  1386 انجام گرفت. تعداد 200 نفر از دانشجویان خوابگاهی (82 نفرپسر و 118 نفردختر) با روش تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. اطلاعات بوسیله پرسشنامه‌های مشخصات فردی ، عوامل فشارزای روانی – اجتماعی و  سلامت عمومی ((GHQ28 جمع‌آوری گردید. داده‌های تحقیق با استفاده از آمار توصیفی و روشهای آمار استنباطی ناپارامتری توسط نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در این مطالعه بین عوامل فشارزای روانی ـ اجتماعی و سلامت عمومی دانشجویان همبستگی معنی‌دار بدست آمد. از نظر سلامت عمومی و همچنین از نظر عوامل فشارزای روانی ـ اجتماعی بین دانشجویان دختر و پسر، مجرد و متأهل، مقاطع مختلف تحصیلی و دانشجویان با مدت زمانهای مختلف اقامت در خوابگاه تفاوت معنی‌داری مشاهده نگردید  و از نظر رتبه‌بندی عوامل فشارزای به ترتیب عوامل شخصی ـ اجتماعی، شرایط تحصیلی بیشترین تأثیر را بر سطح سلامت عمومی دانشجویان  داشتند.

کلید واژه‌ها : عوامل فشارزا،سلامت عمومی، دانشجو

فهرست مطالب

 عنـوان                                                                             صفحه

فصــل اول(كليات تحقيق )

مقدمه ..................................................................................................................................................1

بيان مسئله ............................................................................................................................................2 اهميت ‌و ضرورت ‌پ‍‍ژوهش......................................................................................................................3

اهداف پژوهش .....................................................................................................................................4

هدف كلي  ....................................................................................................................................4 هداف فرعي ..................................................................................................................................4 هدف كاربردي ...............................................................................................................................4

سؤالات پژوهش  ...................................................................................................................................5

تعاريف واژه هاو مفاهيم .........................................................................................................................5

فصــل دوم  (ادبيات و پيشينه تحقيق )

مفهوم سلامت عمومی ............................................................................................................................7

تعاریف سلامت عمومی ..........................................................................................................................8

 دیدگاه های مربوط به سلامت عمومی....................................................................................................9

دیدگاه اتکینسون و هیلگارد ............................................................................................................9

دیدگاه  فرانکل ............................................................................................................................10

دیدگاه آلپورت.............................................................................................................................11

دیدگاه آدلر..................................................................................................................................11

دیدگاه الیس.................................................................................................................................11

دیدگاه  فرام ................................................................................................................................12

دیدگاه کارل هورنای....................................................................................................................12

دیدگاه  فروید ..............................................................................................................................13

دیدگاه مازلو ................................................................................................................................13

دیدگاه گلاسر .............................................................................................................................13

مفهوم استرس  ...................................................................................................................................14

تعریف استرس ....................................................................................................................................15

دیدگاه های مربوط به  استرس ..............................................................................................................15

دیدگاه زیست شناختی ...................................................................................................................16

دیدگاه روانی ـ اجتماعی..................................................................................................................18

استرس و شخصيت.................................................................................................................................19

استرس و بیماریهای جسمی.....................................................................................................................20

استرس و سیستم ایمنی بدن ....................................................................................................................22

استرس و فرایندهای فکری ....................................................................................................................23

عوامل فشارزای دانشجویی ....................................................................................................................24

تغییر در سبک زندگی.....................................................................................................................24

ازدحام وشلوغی..............................................................................................................................25

امتحانات.........................................................................................................................................26

نمرات ...........................................................................................................................................27

فشردگی دوره های تحصیلی...........................................................................................................28

رقابت  ...........................................................................................................................................28

كمروئي..........................................................................................................................................29

مشکلات مالی، حمایت والدین .......................................................................................................30

یافتن دوست جدید..........................................................................................................................30

سنجش فشارزاهای روانی ـ اجتماعی........................................................................................................31

پیشینه تحقیق .......................................................................................................................................32

پژوهشهای انجام شده در خارج کشور.............................................................................................32

پژوهشهای انجام شده در داخل کشور.............................................................................................35

فصــل سوم ( روش شناسي تحقيق )

نوع مطالعه............................................................................................................................................38

جامعه و نمونه آماري، روش نمونه گيري..................................................................................................38

ابزار گردآوري اطلاعات........................................................................................................................38

پرسشنامه مشخصات فردی ..............................................................................................................38

پرسشنامه سلامت عمومی.................................................................................................................38

پرسشنامه عوامل فشارزای روانی - اجتماعی.....................................................................................40

روش اجرا  و  جمع آوري داده‌ها ..........................................................................................................40

روش تجزيه و تحليل داده‌ها...................................................................................................................41

ملاحظات اخلاقي..................................................................................................................................41

فصــل چهارم (توصيف و تحليل داده‌ها )

توصیف داده‌ها.....................................................................................................................................42

تحلیل داده‌ها.......................................................................................................................................44

فصــل پنجم ( بحث ونتيجه گيري، پيشنهادات)

بحث و نتیجه‌گیری................................................................................................................................54

پیشنهادات ............................................................................................................................................56

محدودیت‌های تحقیق...........................................................................................................................57

منابع

منابع فارسي .........................................................................................................................................58

منابع لاتين ...........................................................................................................................................62

پيـوست‌ها

پرسشنامه مشخصات فردی ......................................................................................................................65

پرسشنامه عوامل فشارزای روانی - اجتماعی..............................................................................................65

پرسشنامه سلامت عمومی.........................................................................................................................68

فهرست جداول

جدول (1– 4) توزیع مقطع تحصيلی افراد نمونه به تفكيك جنسيت......................................................42

جدول (2-4) نتایج بررسی نرمالیتی توزیع نمرات آزمونهای سلامت عمومی و عوامل فشارزای          روانی ـ  اجتماعی بوسیله آزمون کولموگروف ـ اسمیرنوف............................................................43

جدول (3- 4)  ضرایب همبستگی بین عوامل فشارزا و سلامت عمومی.................................................44

جدول  (4- 4) مقايسه میانگین نمرات پرسشنامه سلامت عمومی در دانشجویان دختر و پسر..................45

جدول (5- 4) مقايسه میانگین نمرات پرسشنامه سلامت عمومی در دانشجویان مجرد و متاهل...............46

جدول ( 6- 4) مقايسه میانگین نمرات پرسشنامه سلامت عمومی در مقاطع تحصیلی مختلف.................47

جدول (7- 4) مقايسه میانگین نمرات پرسشنامه سلامت عمومی بر حسب مدت زمان اقامت دانشجویان در خوابگاه........................................................................................................................................48

جدول (8- 4) مقايسه میانگین نمرات پرسشنامه عوامل فشارزا در دانشجویان دختر و پسر.....................49

جدول (9- 4) مقايسه میانگین نمرات پرسشنامه عوامل فشارزا در دانشجویان مجرد و متاهل..................50

جدول (10- 4) مقايسه میانگین نمرات پرسشنامه عوامل فشارزا در مقاطع تحصیلی...............................51

جدول (11- 4)  مقايسه میانگین نمرات پرسشنامه عوامل فشارزا بر حسب مدت زمان اقامت دانشجویان در خوابگاه........................................................................................................................................52

جدول (12- 4) ضرایب حاصل از تحلیل رگرسیون عوامل فشارزا  بر سلامت عمومی...........................53

فهرست تصاوير

تصویر 1- 2 ) تصویر کانن از استرس ..................................................................................................16

تصویر 2- 2 ) مسیر اصلی پاسخ استرس (سلیه 1970)...........................................................................17