چکيده :

موکوزیت یا التهاب مخاط یکی از عوارض زودرس اشعه درمانی است که می تواند علیرغم درمانهای رایج باعث بروز زخم در مخاط دهان و گاهی عدم امکان خوردن غذا شود. لذا کاربرد ترکیباتی با بو و طعم مطلوب و قابل قبول و دارای حداقل اثرات جانبی بر بافت های دهان و دندان و با هزینه ای مناسب و قابل تولید از منابع طبیعی داخل کشور کاملا منطقی و توجیه پذیر است.

اهداف طرح: بررسی تاثیر مصرف بره موم در پیشگیری و درمان موکوزیت ناشی از اشعه درمانی سرطانهای سر و گردن

مواد و روش: در یک مطالعه پایلوت دو سو کور کارآزمایی بالینی 20 بیمار نیازمند اشعه درمانی جهت درمان سرطان سر و گردن بطور تصادفی در دو گروه مورد و شاهد انتخاب شدند. در گروه مورد ml 15 بره موم و در گروه شاهد ml 20 دارونما (پلاسبو) به صورت 3 وعده دهانشویه به مدت 5 دقیقه که سپس بلعیده می شد تجویز شده و بیماران به صورت یک روز در میان جهت بررسی میزان بروز، موکوزیت و پیشرفت یا بهبود آن از طریق مقیاس NCI-CTC  و خشکی دهان با معیار مربوطه مورد ارزیابی قرار می گرفتند. نتایج به کمک آزمونهای T-Test،Man Whitney،Chi Square وFridman آنالیز شد.

یافته ها: در گروه مورد، شدت موکوزیت در تمام جلسات بصورت معناداری بسیار کمتر از گروه شاهد بود و بیماران با استفاده از بره موم به مدت 3 هفته که طولانی تر از گروه شاهد بود، بدون ضایعه بودند. بجز هفته چهارم، دو گروه از نظر خشکی دهان تفاوت معناداری نداشتند. هیچ نوع عارضه خاصی ناشی از مصرف بره موم در بیماران مشاهده نشد.

نتیجه گیری: با توجه به نتایج این مطالعه که بصورت پایلوت انجام شده است، دهانشویه بره موم دارای خواص پیشگیری کننده و درمانی بر التهاب مخاط ناشی از پرتودرمانی در سرطانهای سر و گردن می باشد و می توان از آن در پیشگیری و درمان موکوزیت استفاده کرد.