1- هخامنشیان 

2- دلایل ساخت پاسارگاد

3- جایگاه تخت جمشید (شهر پارسه)

4- کاخهای تخت جمشید

5- پلکان ودروازه ورودی (دروازه ملل)

6- کاخ آپادانا

7- کاخ صد ستون

8- کاخ داریوش (تچد)

9- آرامگاه اردشیر دوم و اردشیر سوم

10- کاخ خشایار شاه

11- دروازه ناتمام و خزانه شاهی

12- مصالح و زیربنای تخت جمشید

13- ویرانی تخت جمشید

14- جمع بندی محقق

15- فهرست منابع

- فصل اول

هخامنشیان

سرزمین ما کشوری است بسیار بزرگ، این سرزمین که اسمش از قوم آریایی آمده «ائران اخشر» که ایرانشهر و بعد ایران شد. در سرزمین پهناور اقوام بزرگی از آریائیان مثل مادها، پارسها، خوارزمیان، بلخیان، کراتیان همه آمدند و جمع شدند و یک دولت بزرگ را تشکیل دادند زیر سلطه مادها و هخامنشیان، این اقوام یک نوع توحید داشتند که زرتشت آن را بهتر کرده بود. نیروهای طبیعت رو مثل آب و باد و آتش و خاک رو به عنوان نیروهای ایزدی می دانستند، البته نباید فکر کرد که به پرستش آنها اقدام می کردند کما اینکه در شاهنامه این مسئله بسیار واضح آمده که:

نیا را همی بود آئین و کیش پرستیدن ایزدی بود پیش

نگویی که آتش پرستان بدند پرستنده پاک یزدان بدند

در آن گه بدی آتش خوب رنگ چو مر تازیان راست محراب سنگ

قلمرو دولت هخامنشیان پهناور بود. از آسیای میانه و رود سند در هندوستان تا رود نیل در مصر ورود دامون در اروپا را در برمی گرفت.

در بیش از 2500 سال پیش بود که حکومتی آزادیخواه توسط کوروش بنیان نهاده شد. وی از بزرگان قبیله پارس و از نوادگان هخامنش، بزرگ خاندان پارسها بودو با یکپارچه کردن و متحد کردن قبایل ماد و پارس، بزرگترین و مقتدرترین حکومت آن دوران را پدید آورد و این امپراتوری تازه تاسیس را به نام جد خود «هخامنش» «هخامنشیان» نامید.

کوروش بیش از 25 سال حکومت کرد و سرانجام در جنگی در سال 530 ق. م زخمی شد و درگذشت. آثاری از کاخها و بناهای دوره حکومت کوروش از جمله مقبره وی در پاسارگاد و یکی از پایتخت های هخامنشیان در 135 کیلومتری شمال شرقی شیراز باقی مانده است. پس از کوروش پسرش کمبوجیه بر تخت نشست که بعد از تصرف مصر در راه بازگشت به دلیل نامشخصی درگذشت و بعد از فوت وی داریوش پس عموی کوروش اوضاع نابسامان کشور را سروسامان بخشید. و در سال 521 ق.م قدرت را به طور کامل در دست گرفت و شوش را به پایتختی برگزید. داریوش در حدود سالهای 518 تا 520 ق.م فرمان ساخت مجموعه ای با شکوه را در دامنه کوه رحمت صادر کرد که امروزه به تخت جمشید معروف است. تخت جمشید در مرودشت در 57 کیلومتری شمال شرقی شیراز واقع شده است. در دوران حکومت داریوش که 36 سال بود. بخشهایی از این مجموعه ساخته شد، پس از وی هر یک از پادشاهان هخامنشی سعی داشتند که بر این مجموعه، کاخی یا ساختمانی اضافه نمانید. دوران ساخت بنای کاخهای تخت جمشید حدود 180 سال طول کشید.