درباره کتاب تاریخ ایران باستان (حسن پیرنیا):
این کتاب که با عنوان «تاریخ مفصل ایران» نیز شناخته میشود، مهمترین اثر حسن پیرنیا (مشیرالدوله)، سیاستمدار و تاریخنگار برجستهٔ اواخر دورهٔ قاجار است و نخستین بار در سال ۱۳۰۶ خورشیدی به چاپ رسید . جلد نخست به بررسی حکومت ماد و هخامنشی تا پایان پادشاهی خشایارشا میپردازد. جلد دوم داستان را از اردشیر یکم تا مرگ اسکندر مقدونی دنبال میکند و جلد سوم به دورهٔ سلوکیان و اشکانیان اختصاص دارد . متأسفانه، پیری و بیماری مانع از آن شد که پیرنیا این مجموعه را با روایت دورهٔ ساسانیان به پایان برساند . این اثر که با استقبال گستردهٔ پژوهشگران و علاقهمندان روبهرو شده، از جمله کتابهای ماندگار و کلاسیک در حوزهٔ تاریخ ایران باستان محسوب میشود .
این کتاب، مرجعی سهجلدی و معتبر برای شناخت تاریخ ایران از شکلگیری مادها تا پایان دوران اشکانیان است. پیرنیا در این اثر با بهرهگیری از روشی علمی، روایتهای مختلف تاریخی را مقایسه و تحلیل میکند .