درباره کتاب تاریخ کامل (ابن اثیر):
این کتاب آخرین مجلد از مجموعهی دهگانهی عزالدین ابن اثیر، مورخ نامدار جزیره، به شمار میرود که در سالهای پایانی عمر نویسنده تدوین شده و به روایت سالهای ۶۳۴ تا ۶۳۸ هجری اختصاص دارد. ابن اثیر در این جلد، با نثری تأثیرگذار و گاه سوگوارانه، به شرح تداوم حملات مغول به نواحی غربی ایران، سقوط شهرهای مهمی چون حران و رقه، و آوارگی گستردهی مسلمانان به سوی شام و مصر میپردازد. نویسنده در این بخش، بیش از پیش به گوشههایی از تاریخ ممالیک بحری و نقش آنان در پناه دادن به فراریان و سازماندهی مقاومت در برابر هجوم احتمالی آینده توجه نشان میدهد و اوضاع آشفتهی خلافت عباسیِ برافتاده و رقابتهای امرای محلی را به تصویر میکشد. از ویژگیهای این جلد، ارجاعهای مکرر ابن اثیر به منابع شفاهی و مکتوب معاصر و نیز ثبت مشاهدات شخصی خود از فجایع انسانی، قحطیها و بیماریهای همهگیر آن سالهاست که روایت او را به سندی زنده و ملموس تبدیل کرده است. جلد دهم همچنین شامل یادداشتهای کوتاهی دربارهی پایان کار برخی از سلسلههای کوچک محلی و ظهور نشانههایی از استقرار نظم جدید ایلخانی در ایران است و در نهایت با رویدادهای سال ۶۳۸، یعنی اندکی پیش از مرگ ابن اثیر، به پایان میرسد. این کتاب به مثابهی یک وصیتنامهی تاریخی، تصویر نهایی ابن اثیر از جهان اسلامِ در حال گذار را به دست پژوهشگران میدهد و اهمیت آن به سبب همزمانی مؤلف با تحولات و استفاده از منابع گمشده، همچنان پابرجاست.