درباره کتاب تاریخ کامل (ابن اثیر):
این کتاب واپسین جلد از مجموعهی سترگ عزالدین ابن اثیر، مورخ برجستهی سدهی ششم و هفتم هجری، به شمار میرود که در آن، نویسنده به روایت سالهای پایانی حیات خود و آخرین تحولات بزرگ عصر خویش پرداخته است. جلد نهم با تکیه بر مشاهدات مستقیم و اخبار موثق، به شرح تداوم تاختوتازهای مغول در عراق و شام، سقوط قلعههای اسماعیلیان نزاری و انقراض حکومت علویان طبرستان میپردازد و از بروز قحطیها، بیماریهای واگیر و هرجومرج گسترده در مناطق باقیمانده از خلافت عباسی گزارش میدهد. نویسنده در این مجلد، با نثری فشرده و گاه اندوهبار، به اقدامات امرای محلی برای پر کردن خلأ قدرت، رویاروییهای پراکندهی مسلمانان با مغولان و نخستین نشانههای استقرار ایلخانان در ایران اشاره میکند و همزمان، اوضاع مصر و شام را تحت حکومت ممالیک بحری به تصویر میکشد که در آستانهی ایستادگی در برابر هجوم وحشتناک بعدی قرار دارند. ویژگی برجستهی این جلد، پایانبندی آن با روایت رویدادهای سالهای ۶۳۲ تا ۶۳۴ است که ابن اثیر در خلال آنها به بیماری و مرگ خود اشارهای نمادین دارد و کتاب را با تصویری از جهان اسلامِ در حال فروپاشی اما همچنان در تلاش برای بازسازی، به پایان میبرد. این آخرین مجلد، حلقهی گمشدهای برای درک فاصلهی میان ویرانی اولیهی مغول و شکلگیری نظم جدید در خاورمیانه محسوب میشود و ارزشی کمنظیر برای پژوهشگران تاریخ تحولات قرن هفتم هجری دارد.
این کتاب، جلد نهم از مجموعهی تاریخی «الکامل فی التاریخ» است که به رویدادهای جهان اسلام از سال ۶۳۰ تا ۶۳۴ هجری قمری، شامل ادامهٔ حملات مغول، برافتادن حکومت اسماعیلیان و اوضاع پرآشوب عراق و شام پس از سقوط بغداد، میپردازد.