درباره کتاب تاریخ کامل (ابن اثیر):
این کتاب آخرین جلد از مجموعهی گرانسنگ عزالدین ابن اثیر، مورخ شهیر جزیره، است که در اواسط سدهی هفتم هجری به نگارش درآمده و یکی از هولناکترین و تعیینکنندهترین مقاطع تاریخ اسلامی را روایت میکند. جلد هشتم به طور خاص به یورش بیسابقهی مغولان به رهبری هلاکوخان به قلمرو خلافت عباسی اختصاص دارد و سقوط بغداد، قتل خلیفهی مستعصم، و آتش زدن کتابخانهها و مراکز علمی این شهر را با جزئیاتی دردناک و مستند شرح میدهد. ابن اثیر که خود شاهد بخشی از این فجایع بوده، با نثری متأثر و در عین حال بیطرفانه، لشکرکشیهای مغول از خراسان تا عراق، مقاومتهای پراکنده، و فروپاشی کامل نظام سیاسی و اجتماعی ایران و عراق را به تصویر میکشد. نویسنده در این مجلد، ضمن گزارش تحولات نظامی، به عواقب طولانیمدت این حملات بر جمعیت، کشاورزی، تجارت و میراث علمی شهرهای بزرگ چون نیشابور، ری، اصفهان و بغداد میپردازد و تصویری از عصر یأس و آشوب پس از حمله ارائه میدهد. این جلد که در واقع پایانبخش وقایعنامهی ابن اثیر است، به دلیل نزدیکی زمانی نویسنده به رخدادها و استفاده از شواهد شفاهی و مکتوب معاصر، به عنوان یک سند تاریخی دستاول و بیبدیل برای شناخت سقوط تمدن اسلامیِ قرن هفتم محسوب میشود و تأثیری عمیق بر تاریخنگاری بعد از خود بر جای گذاشته است.
این کتاب، جلد هشتم از مجموعهی تاریخی «الکامل فی التاریخ» است که به رویدادهای جهان اسلام از سال ۶۲۸ تا ۶۳۰ هجری قمری، شامل حملات ویرانگر مغول به ایران و عراق و پایان خلافت عباسی، میپردازد.