درباره کتاب تاریخ کامل (ابن اثیر):
این کتاب بخشی از مهمترین وقایعنامهی سدههای میانهی اسلامی به شمار میرود که توسط عزالدین ابن اثیر، مورخ برجستهی جزیره، در سدهی ششم هجری تدوین شده است. جلد چهارم این دایرةالمعارف تاریخی، با روش سالشمار، به دورهای بحرانی و انتقالی در تاریخ ایران و عراق اختصاص دارد که در آن سلسلهی آل بویه رو به افول مینهد و سلجوقیان به عنوان قدرت نوظهور سنیمذهب از شرق برمیخیزند. نویسنده در این مجلد، لشکرکشیهای طغرلبیگ، فتح بغداد، پایان خلافت عباسیِ تحت نفوذ شیعه و نخستین رویاروییهای سلجوقیان با امپراتوری بیزانس را با جزئیات کمنظیری شرح میدهد. علاوه بر تحولات نظامی و سیاسی، ابن اثیر به اوضاع اجتماعی، قحطیها، منازعات مذهبی و فعالیتهای علمی و ادبی این عصر نیز توجه کرده و گزارشهایی از شهرهایی چون نیشابور، اصفهان و همدان ارائه میدهد. رویکرد او در این جلد، ترکیبی از روایت شفاهی و بهرهگیری از منابع کهن گمشدهای است که امروز این اثر را به منبعی دستاول و بیبدیل تبدیل کرده است. این کتاب با نثری فشرده و فاقد تحلیلهای طولانی، تصویر عینی و زندهای از یکی از مهمترین دورههای گسست در تاریخ اسلام ارائه میکند و برای پژوهشگران قرون میانه اثری کلیدی محسوب میشود.
این کتاب، جلد چهارم از مجموعهی تاریخی «الکامل فی التاریخ» است که به رویدادهای مهم جهان اسلام از سال ۳۴۸ تا ۴۴۸ هجری قمری، شامل انحطاط خلافت عباسی و ظهور سلجوقیان، میپردازد.