یک جزوه جامع “ارزیابی کار و زمان” معمولاً باید این دو بخش اصلی را پوشش دهد:
۱. مطالعه روش کار (Method Study):
- هدف: بهبودِ چگونگی انجام کار.
- مباحث: اصول اقتصاد حرکت (Motion Economy)، نمودارهای فرآیند (Process Charts) مانند نمودار عملیات، نمودار جریان فرآیند، نمودار انسان-ماشین و نمودار دست چپ-دست راست.
- خروجی: سادهسازی کار، حذف حرکات زائد، بهبود طراحی ایستگاه کاری و ارگونومی.
۲. زمانسنجی (Work Measurement):
- هدف: تعیین مدت زمان استاندارد برای انجام یک وظیفه.
- مباحث:
- تکنیکهای زمانسنجی (Stopwatch Time Study).
- نمونهبرداری کار (Work Sampling) برای تعیین نرخ اشتغال.
- سیستمهای زمانبندی پیشتعیینشده (مثل MTM و MOST).
- محاسبه زمان نرمال و زمان استاندارد (با در نظر گرفتن ضریب عملکرد و زمانهای استراحت/تأخیر).
- خروجی: استانداردسازی تولید، برنامهریزی تولید، تعیین هزینهها و سیستمهای انگیزشی (حقوق و دستمزد بر اساس کارایی).
کاربردها و مخاطبان
این جزوه برای گروههای زیر بسیار کاربردی است:
- دانشجویان مهندسی صنایع: به عنوان درس اصلی دانشگاهی.
- کارشناسان و مدیران تولید: برای بهبود خطوط تولید و کاهش هزینههای عملیاتی.
- مسئولین برنامهریزی و کنترل پروژه: برای تخمین دقیق زمان انجام فعالیتها.
این درس به بررسی سیستماتیک فعالیتهای کاری میپردازد تا با حذف اتلافها (Waste)، بهبود روشهای انجام کار و تعیین «زمان استاندارد»، بهرهوری و کارایی فرآیندها به حداکثر برسد.