درباره کتاب تاریخ ایران باستان (حسن پیرنیا):
این کتاب که در سال ۱۳۰۶ خورشیدی منتشر شد، یکی از پایهایترین و تأثیرگذارترین آثار تاریخی دربارهی ایران باستان به زبان فارسی به شمار میرود. پیرنیا در این جلد، با تکیه بر منابع کهن یونانی و رومی چون هرودوت، گزنفون و آریان، و نیز کتیبههای هخامنشی، به روایت وقایع سیاسی و نظامی شاهنشاهی هخامنشی، از ظهور کوروش بزرگ تا حملهی اسکندر و سقوط امپراتوری، میپردازد. این کتاب، شهرت خود را نه صرفاً به دلیل جامعیت تاریخی، بلکه به دلیل نثر شیوا، دقیق و استوار نویسنده کسب کرده است. پیرنیا در این اثر، آگاهی ژرف خود از زبانهای باستانی را با سبکی داستانی و جذاب درآمیخته و به مسائلی چون ساختار دولت، آیین و آداب و رسوم، سازمان لشکری، تمدن و هنر در دورهی هخامنشی نیز پرداخته است. این اثر که بر اساس جدیدترین یافتههای باستانشناسی و پژوهشهای خاورشناسان اروپایی در آن زمان تدوین شده، هنوز هم به عنوان یکی از مهمترین مراجع مطالعهی تاریخ ایران باستان برای دانشجویان و علاقهمندان شناخته میشود.
این کتاب، دومین مجلد از مجموعهی سهگانهی تاریخ ایران باستان است که به تفصیل به تاریخ امپراتوری هخامنشی از کوروش تا داریوش سوم میپردازد.