درباره کتاب بررسی روانشناسی خودکامگی (مانس اشپربر):
این کتاب که با عنوان «تحلیل استبداد» (Zur Analyse der Tyrannis) شناخته میشود، یکی از آثار کلیدی مانس اشپربر، روانشناس و نویسنده اتریشی-فرانسوی است که در ژانویه ۱۹۳۹ در پاریس منتشر شد . اشپربر که از شاگردان برجسته آلفرد آدلر و به شدت تحت تأثیر روانشناسی فردی او بود، در این اثر مکانیسمهایی را توصیف میکند که به سقوط دموکراسیهای اروپایی و ظهور اشکال جدید حکومت تمامیتخواه انجامید . این کتاب که تحلیلی روانشناختی از هیتلر، موسولینی و استالین ارائه میدهد، بر این اصل تأکید دارد که استبداد در شرایطی شکل میگیرد که دو پیششرط اساسی فراهم باشد: وجود فردی با ویژگیهای رهبری استبدادی و وجود جامعهای متلاشیشده و از همگسیخته . اشپربر با تکیه بر مفهوم «عقده حقارت» آدلر استدلال میکند که افراد دارای نقصهای جسمی یا روانی، به دنبال جبران و رسیدن به برتری هستند و در شرایط مناسب، میتوانند به رهبران استبدادی تبدیل شوند . در سوی دیگر، جامعهای که افراد آن فاقد همبستگی و همدلی هستند و به دنبال جبران گذشته خود، به یک رهبر خاص پناه میبرند، بستر مناسبی برای ظهور استبداد فراهم میآورد .
این کتاب که در سال ۱۹۳۷ نوشته شده و توسط گشتاپو نابود شد، به تحلیل روانشناختی استبداد میپردازد و نشان میدهد که استبداد نه تنها شامل یک استبدادگر، بلکه رعایا و قربانیان او نیز میشود .