درباره کتاب انجمنهای سری در انقلاب مشروطیت (اسماعیل رائین):
این کتاب به بازخوانی بخشی کمتر شناخته شده از تاریخ مشروطه میپردازد و نشان میدهد که چگونه انجمنهای سری، که پیش از انقلاب نیز در ایران وجود داشتند، در سالهای منتهی به مشروطه به کانونهای سازماندهی و هماهنگی فعالیتهای انقلابی بدل شدند. نویسنده با بهرهگیری از اسناد تاریخی معتبر، نامهها، بیانیهها و گزارشهای آرشیوی، به نقش این انجمنها در بسیج نیروهای مردمی، ایجاد ارتباط میان رهبران فکری و سیاسی، و هماهنگی اقدامات علیه حکومت استبدادی میپردازد. این اثر با استفاده گسترده از منابع دست اول و اسناد کمتر دیده شده، تصویری واقعی و چندبعدی از فعالیتهای پنهان این تشکلها ارائه میدهد. کتاب همچنین به ارتباط برخی از این انجمنها با لژهای فراماسونری و دیگر شبکههای بینالمللی اشاره میکند و این موضوع را در چارچوب تحولات فکری و سیاسی آن زمان تحلیل مینماید. اسماعیل رائین، نویسنده کتاب، که به واسطه آثارش در زمینه تاریخ معاصر و بهویژه بررسی فراماسونری در ایران شناخته میشود، با تکیه بر اسناد، به بازخوانی این بخش از تاریخ مشروطه پرداخته است. این کتاب که برای اولین بار در سال ۱۳۵۵ خورشیدی منتشر شد، با رویکردی علمی و مستند، روایتهای کلی و غیرمستند از این دوره را به چالش میکشد.
این کتاب، پژوهشی تاریخی و مستند درباره نقش و جایگاه انجمنهای مخفی و تشکلهای زیرزمینی در جریان انقلاب مشروطه ایران است.