درباره کتاب شاهدبازی (سیروس شمیسا):
این کتاب، یکی از آثار جسورانه و پژوهشیِ سیروس شمیسا، استاد برجسته‌ی ادبیات فارسی، است که در آن به موضوعی تابوشده در متون کهن، یعنی عشق به شاهد (پسران زیبارو)، با رویکردی تاریخی و بی‌پرده پرداخته شده است. نویسنده با استناد به دیوان شاعران بزرگی چون سعدی، حافظ، عطار و مولوی و نیز تواریخ و تذکره‌ها، نشان می‌دهد که این پدیده، نه یک انحراف فردی، بلکه جزئی از نظامِ زیبایی‌شناسی و آداب اجتماعیِ عصر خود بوده است. شمیسا با نثری دقیق و مستند، تفاوت میان «شاهدبازی» با مفاهیمی چون لواط و همجنس‌گرایی را تبیین می‌کند و آن را در چارچوب «عشق مجازی» و «سیر و سلوک عرفانی» معنا می‌بخشد. کتاب همچنین به تأثیر این فرهنگ بر ادبیات غنایی، شکل‌گیریِ مضامین تغزلی و حتی نهادهای شهری مانند حمام‌ها و مکتب‌خانه‌ها می‌پردازد. این اثر که در دهه‌ی ۱۳۸۰ منتشر شد، با وجود حساسیت موضوع، به دلیل رویکرد آکادمیک و پرهیز از داوری اخلاقی، یکی از منابع مهم در شناخت لایه‌های پنهان فرهنگ ایرانی محسوب می‌شود.