درباره کتاب در انتظار تاریکی، در انتظار روشنایی (ایوان کلیما):
این رمان که در سال ۱۹۹۳ منتشر شده است، با فضایی از طنزی تلخ و رئالیسمی سوررئال، به سراغ یکی از حساسترین لحظات تاریخ اروپای شرقی میرود و پوچی و سرخوردگی انسان را در میان دو نظام سرکوبگر و هرجومرج پس از سقوط آن به تصویر میکشد . کلیما که خود تجربه زیسته در چکسلواکی کمونیستی را داشته، در این کتاب با به چالش کشیدن مرز میان واقعیت و خیال، به بررسی این پرسش میپردازد که آیا آزادیِ اعلامشده پس از انقلاب، میتواند نویدبخش «روشنایی» باشد، یا انسان در «انتظار» آن، همچنان در تاریکی و بلاتکلیفی باقی میماند . نویسنده که برنده جوایز ادبی معتبری چون جایزه کافکا است، در این اثر با ساختاری پیچیده و چندلایه، تصویری از نسل سرخوردهای ترسیم میکند که روزگاری نام عدالت را لوث میدادند و اکنون راهی برای ساختن آیندهای تازه نمییابند .
این رمان، در آستانه و پس از انقلاب مخملی چکسلواکی در سال ۱۹۸۹ میگذرد و سرگشتگی پاول، فیلمبردار میانسال تلویزیون دولتی، را در میان فروپاشی نظام کمونیستی و جامعهای تازه که ناگهان با «آزادی» بیحدوحصر روبهرو شده، روایت میکند .