درباره کتاب توتمپرستی (علی شریعتی):
این کتاب که نخستین بار در سال ۱۳۵۷ منتشر شده، حاصل مواجهه فکری شریعتی با آرای جامعهشناس فرانسوی، امیل دورکیم، و به ویژه کتاب «صور بنیادین حیات دینی» اوست . دورکیم در آن کتاب، با مطالعه توتمپرستی در میان قبایل بومی استرالیا، استدلال کرده بود که ریشه و کارکرد دین، در حقیقت پرستش جامعه و «وجدان جمعی» است نه موجودی متعالی . شریعتی در این اثر، این دیدگاه را که به زعم او یکی از «پیشرفتهترین تزهای الحادی» علیه دین است، از منظر یک روشنفکر مسلمان و بر اساس اصول توحید اسلامی به نقد میکشد و آن را چالشی جدی برای جوامع دینی میداند . او ضمن پذیرش کارکردهای اجتماعی دین، بر این باور است که تقلیل دین به وجدان جمعی، نادیده گرفتن «فطرت» الهی انسان و جنبههای متافیزیکی و ماورایی باور دینی است و تکثر ادیان را نشانهای بر این میگیرد که حس دینی امری فراتر از مرزهای یک قبیله و جامعه خاص است .
این کتاب، تقریر دو سخنرانی از علی شریعتی است که به نقد و بررسی نظریه دورکیم درباره خاستگاه دین و مفهوم توتمپرستی به عنوان دین ابتدایی بشر میپردازد.