درباره کتاب پیدایش و نقش دینکاران امامی در ایران (اسماعیل نوریعلا):
این کتاب که حاصل گردآوری بیست مقالهٔ هفتگی از نویسنده است، بهجای ارائهٔ یک روایت منسجم، کوشیده تا با نگاهی نقادانه، نقش و کارکرد «دینکاران امامیه» (اصطلاحی که نویسنده برای روحانیون شیعه به کار میبرد) را در تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران واکاوی کند . این اثر که توسط اسماعیل نوریعلا، نویسنده و فعال سیاسی منتقد و دارای دکترای جامعهشناسی سیاسی، نوشته شده، بر این ایده تأکید دارد که ایران پیش از صفویه، هزار سال سنیمذهب بوده و تشیع بهعنوان یک پروژهٔ سیاسی توسط این سلسله بهمنظور کسب مشروعیت و رقابت با حکومت عثمانی، رسمیت یافت و نهاد روحانیت نیز در این فرایند شکل گرفت و به تدریج به نیرویی قدرتمند بدل شد . کتاب با بررسی منابع تاریخی، به ویژه بر نقش عالمان جبلعامل در این تحول و تغییر کارکرد آنها از مبلغان مذهبی به نهادی با قدرت سیاسی، اشارهای قابلتوجه دارد . نوریعلا که از مخالفان سرسخت نظام جمهوری اسلامی است، در این اثر کوشیده تا با نگاهی جامعهشناختی، پیوندهای ناگسستنی میان دین و سیاست در تاریخ ایران را به چالش بکشد .
این کتاب، مجموعهای از مقالات است که با رویکردی تاریخی-جامعهشناختی، به بررسی فرایند شکلگیری، رسمیتیابی و کارکرد نهاد روحانیت شیعه اثنیعشری در ایران از دوران صفویه تا عصر حاضر میپردازد.