((نظامی))، از شاعران برجسته ایران، شرح زندگانی خود را به نوعی در آثار خود گنجانده و در این کتاب با استناد به آن و مستندات دیگر، گزارشی از احوال و آثار او به دست داده میشود .
این کتاب با سه روش تدوین شده است :
تحقیق در اسناد، تحقیق در کتب نظامی و مراجعه به روایات و داستانها، و افسانههایی که در افواه به خصوص در افواه و اذهان مردم((تفرش)) و ((فراهان)) موجود است .
مطالب حاضر در دوازده فصل تنظیم شده که عناوین برخی بدین شرح است :
((پیرایههای ناروا))، ((پیروان نظامی))، ((قدرت تخیل نظامی))، ((استاد استادان در خلق مضامین)) و ((نظامی و علوم متداول زمان)) .
اشاره به برخی آثار((نظامی)) از جمله((مخزنالاسرار)) و بررسی آنها، نیز شرح وقایع عصر زندگی او از دیگر مباحث کتاب است .
در بخش((پیروان نظامی)) شرح حال مختصری از متابعان وی از جمله : ((وحید قزوینی))، ((وحشی بافقی))، ((میرداماد))، ((ظهوری ترشیزی)) و ((ایرج میرزا)) به چشم میخورد .