درباره کتاب حقوق نویسنده (الکساندر سولژنیتسین):
این کتاب که در سال ۱۹۶۹ منتشر شده، در اصل متن سخنرانی سولژنیتسین در مراسم اهدای جایزه نوبل ادبیات (که به دلیل فشارهای دولت شوروی نتوانست در آن حضور یابد) است که بعداً با اضافاتی به صورت کتابی مستقل منتشر شد. این اثر به عنوان مانیفست «وظیفه اخلاقی نویسنده» در برابر قدرتهای سرکوبگر شناخته میشود. سولژنیتسین در این کتاب با نثری تند، گزنده و آکنده از ارجاعات به تاریخ ادبیات روسیه (از پوشکین تا آخماتووا)، سه حق بنیادین برای نویسنده قائل میشود: حق گفتن حقیقت آنگونه که میبیند (نه آنگونه که دولت میخواهد)، حق انتشار بدون سانسور، و حق مخاطب برای خواندن بدون ترس. نویسنده با اشاره به تجربه شخصی خود از تبعید به گولاگ، توقیف کتاب «مجمع الجزایر گولاگ» و اخراج اجباری از اتحاد جماهیر شوروی، نشان میدهد که هر بار دولت از حقیقت میترسد، به جای اصلاح خود، سعی در خاموش کردن صدای نویسنده دارد. این کتاب در زمان انتشار در شرق اروپا به صورت زیرزمینی (سامیزدات) دستبهدست میچرخید و نماد مقاومت فرهنگی در برابر بلوک شرق شد. سبک نگارش آن خطابی، اخلاقی و گاه مذهبی (با تأکید بر مسیحیت ارتدوکس) است و بر خلاف آثار روایی سولژنیتسین (مانند «یک روز از زندگی ایوان دنیسوویچ»)، چکیدهتر و شعارگونهتر به نظر میرسد. این کتاب نه فقط برای نویسندگان و روزنامهنگاران، که برای هر شهروند علاقهمندی به حقوق بشر و آزادی بیان، اثری کلاسیک و الهامبخش است.
کتابی در نقد سانسور و دفاع از آزادی بیان در ادبیات، بر اساس تجربه نویسنده در اتحاد جماهیر شوروی سابق. سولژنیتسین استدلال میکند که هر نویسندهای حق دارد بدون دخالت دولت، آنچه را که حقیقت میداند بنویسد و منتشر کند.