درباره کتاب پنج داستان (جلال آل احمد):
این مجموعه داستان که در سال ۱۳۴۱ شمسی منتشر شده، شامل پنج اثر کوتاه از جلال آل احمد، نویسنده و روشنفکر تأثیرگذار معاصر ایران است. این کتاب داستانهایی چون «زیارت»، «بچه مردم»، «نون والقلم»، «خواهر ام» و «پذیرایی ساده» را در بر میگیرد که هر یک از زاویهای متفاوت به مشکلات اجتماعی آن دوران میپردازد. نویسنده با نثری چکشی، گزنده و سرشار از اصطلاحات کوچهبازاری، شخصیتهایی از جنس همان مردم عادی خلق میکند: یک زن زیارترونده سادهدل، یک کارمند حقیر اداره، یک نویسنده سرخورده، و یک خواهر فداکار. فضای داستانها غالباً در تهران قدیم و در اتاقهای تنگ و کثیف اجارهای میگذرد و بوی نفت، دود سیگار و نان خشک از لابهلای سطرها به مشام میرسد. آل احمد در این مجموعه به نقد سنتهای خرافی، اختلاف طبقاتی و نقص جنبش روشنفکری نیز میپردازد. داستان «نون والقلم» که انتقادی تلخ به جامعه اداری و سانسور است، از مشهورترین آثار این مجموعه به شمار میرود. این کتاب به دلیل زبان تند و بیپرده، در زمان انتشارش با واکنشهای تند منتقدان سنتی و دولتی روبهرو شد.
مجموعهای از پنج داستان کوتاه با درونمایههای اجتماعی و انتقادی، که زندگی طبقه متوسط و پایین شهری در دهه سی و چهل شمسی را روایت میکند. نویسنده با زبانی تند و واقعگرایانه، فقر، بیعدالتی و روشنفکری زدگی را به تصویر میکشد.