درباره کتاب پیمان سپیده‌دم (رومن گاری):
این کتاب در سال ۱۹۶۰ منتشر شده و از مشهورترین آثار رومن گاری، نویسنده فرانسوی که تنها نویسنده تاریخ برنده دو جایزه گنکور است، به شمار می‌رود. این رمان با الهام از زندگی واقعی گاری نوشته شده، اما خود او تأکید دارد که «کتابی با الهام از زندگی‌نامه است، نه خودزندگی‌نامه». داستان سه بخش دارد: نخست زندگی در ویلنو (ویلنیوس امروزی) و ورشو، سپس مهاجرت به نیس در نوجوانی و سرانجام سال‌های جنگ، جایی که گاری به عنوان خلبان نیروی آزاد فرانسه در بریتانیا و آفریقا می‌جنگد. شخصیت اصلی داستان، مینا اوجینسکا، زنی روسی و بازیگر سابق است که پس از رها شدن از سوی همسرش، با فقر و تنهایی دست و پنجه نرم می‌کند، اما هرگز ایمان خود به درخشش پسرش را از دست نمی‌دهد و مدام به او گوشزد می‌کند: «تو یک قهرمان خواهی شد، یک ژنرال، سفیر فرانسه...». پایان کتاب یکی از تأثیرگذارترین صحنه‌های ادبیات فرانسه است: وقتی گاری پس از جنگ به نیس بازمی‌گردد، می‌فهمد مادرش سه سال و نیم پیش مرده است، اما پیش از مرگ به دوستی سپرده بود تا نامه‌های از پیش نوشته شده را یکی یکی برای پسرش بفرستد تا او هرگز احساس تنهایی و بی‌پناهی نکند. سبک کتاب آمیزه‌ای از طنز، تلخی و شور عاطفی است و نشان می‌دهد چگونه عشق مادرانه می‌تواند هم «پیمانی برای افتخار» باشد و هم «باری سنگین بر دوش فرزند».