درباره کتاب از نی‌نامه (عبدالحسین زرین‌کوب):
این کتاب از عبدالحسین زرین‌کوب، مورخ، ادیب و عرفان‌پژوه برجستهٔ ایرانی، در سال ۱۳۵۲ منتشر شده است. زرین‌کوب در این اثر به جای شرح کل مثنوی، بر هجده بیت اول آن (نی‌نامه) متمرکز شده و این ابیات را نماد و چکیده تمام اندیشه و سلوک عرفانی مولانا می‌داند. او نشان می‌دهد که چگونه «نی» در فرهنگ عرفانی، نماد انسان کامل است که از اصل خود (نیستان الوهیت) جدا افتاده و در این دنیای مادی به ناله و شکوه پرداخته است. کتاب در پنج فصل تدوین شده است: «در آستان نی»، «افسانه نی»، «شکوه نی»، «راز سوز و ساز» و «مقام رهایی». زرین‌کوب با تسلط بر فلسفه اسلامی، کلام و تاریخ تصوف، این ابیات کوتاه را به دروازه‌ای برای ورود به کل جهان‌بینی مولوی تبدیل می‌کند. نثر کتاب آمیزه‌ای از تحلیل عقلی و شور عارفانه است و تأکید نویسنده بر آن است که «نی‌نامه» نه یک شعر تزیینی، بلکه نقشه راه سلوک از «فراق» تا «وصال» است. این کتاب از جمله آثار کلاسیک در شرح اندیشه‌های مولوی به زبان فارسی محسوب می‌شود.