درباره کتاب چرا عقب مانده ایم؟ (علی محمد ایزدی):
این کتاب که اولین بار در سال ۱۳۸۲ منتشر شده و تاکنون به چاپهای متعدد رسیده، یک اثر ماندگار در حوزه جامعهشناسی و آسیبشناسی فرهنگی ایران محسوب میشود . نویسنده که انگیزه اصلی نگارش کتاب را واقعه کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ علیه مصدق میداند، تلاش میکند به این پرسش پاسخ دهد که چرا توده مردم که تا دیروز از مصدق حمایت میکردند، ناگهان ۱۸۰ درجه تغییر موضع دادند . ایزدی در این اثر، ضمن بررسی عوامل هفتگانهای مانند استعمار، سیستم سلطنتی و نفت، در نهایت «شخصیت اخلاقی ایرانیان» را به عنوان مهمترین عامل عقبماندگی معرفی میکند . او با بهرهگیری از نظریه «تحلیل رفتار متقابل» اریک برن، استدلال میکند که رابطه تاریخی شاهان و مردم ایران همواره مبتنی بر الگوی «شخصیت والد» (سلطان مستبد و پدرسالار) و «شخصیت کودک» (مردم فرمانبردار و وابسته) بوده و «شخصیت بالغ» (عقلانی و مستقل) در فرهنگ ایران شکل نگرفته است . کتاب همچنین به بررسی صفات اخلاقی ایرانیان از نگاه سفرنامهنویسان خارجی (همچون شاردن و مادام دیولافوا) و اندیشمندان داخلی میپردازد و رفتارهایی چون دروغگویی، سمبلکاری، دوری از برنامهریزی، لجبازی و سوءظن را از منظر جامعهشناختی واکاوی میکند .
این کتاب با تکیه بر نظریه «شخصیت والد، بالغ و کودک» اریک برن، وابستگی تاریخی ایرانیان به قدرتهای پدرسالار و نقش آن در عقبماندگی اجتماعی ایران را تحلیل میکند.