درباره کتاب تاریخ ماد (ا. م. دیاکونوف):
این کتاب که توسط ایگور میخائیلوویچ دیاکونوف، خاورشناس و ایرانشناس برجسته روسی (۱۹۱۵-۱۹۹۹) نوشته شده، یکی از معتبرترین و تأثیرگذارترین آثار در زمینه تاریخ ایران پیش از هخامنشی به شمار میرود و نخستین بار به زبان روسی در سال ۱۹۵۶ منتشر شد. دیاکونوف در این اثر، افسانهها و روایات سنتی درباره مادها (مانند داستان زو، فرورتیش و هووخشتره در منابع یونانی) را نقد میکند و با روششناسی تاریخی- تطبیقی، تصویری واقعبینانه از قدرتگیری این قوم ایرانی در غرب فلات ایران ارائه میدهد. کتاب به تفصیل به روابط ماد با قدرتهای همجوار (آشور، اورارتو و عیلام)، ساختار ایلی و طایفهای جامعه مادی، آیینهای کهن مغان و نقش مادها در سقوط امپراتوری آشور (۶۱۲ ق.م) میپردازد. یکی از نوآوریهای مهم دیاکونوف، بازسازی واژهشناسی و نامشناسی مادی از دل متون میخی است که پیش از او مغفول مانده بود. این کتاب با وجود گذشت هفت دهه، همچنان منبعی پایه برای پژوهشگران و دانشجویان تاریخ ایران باستان محسوب میشود.
این کتاب با تکیه بر منابع تاریخی آشوری، بابلی، اورارتویی و یونانی و نیز یافتههای باستانشناسی، به بازسازی تاریخ قوم ماد از آغاز تا ظهور هخامنشیان میپردازد. دیاکونوف ساختار اجتماعی، نظام اقتصادی و تحولات سیاسی پادشاهی ماد را به صورت انتقادی بررسی میکند.