درباره کتاب بهشت گمشده (جان میلتون):
این شاهکار بیوزن که نخستین بار در سال ۱۶۶۷ در ده کتاب منتشر شد و بعدها در چاپ ۱۶۷۴ به دوازده کتاب بازآرایی گردید، یکی از بزرگترین حماسههای ادبیات جهان و بلندپروازانهترین تلاش در زبان انگلیسی برای «توجیه راههای خدا به پیش انسان» است . جلد نخست با درونمایهای حماسی و باشکوه آغاز میشود؛ راوی از «موسی آسمانی» میخواهد تا سرود «نافرمانی نخستین» را در او بدمد، در حالی که خواننده را ناگهان در میانه ماجرا میاندازد: فرشتگان سرکش تازه از آسمان به ورطه تاریکی دوزخ افکنده شدهاند . شخصیت محوری این بخش، شیطان است؛ موجودی عظیمجثه با چشمانی خیرهکننده که با شکوهمندی تباهشده، کاخ «پاندِمونیوم» (همه دیوها) را از اعماق آشوب برمیافرازد تا مجلسی جنگی تشکیل دهد . میلتون در این بخش، صحنههای پرشکوه و تصاویری از فرماندهان شیطانی (مولوخ، بلزبوب و بلیال) را میآفریند و با ساختاری که شیطان را به «قهرمانی تراژیک و سرکش» بدل میسازد، این پرسش دیرینه را مطرح میکند که آیا بهتر است «در دوزخ سلطنت کرد یا در آسمان بندگی» .
این حماسه منظوم با آوازخوانی از نافرمانی آدم و حوا و خوردن میوه درخت ممنوعه آغاز میشود، رویدادی که مرگ و رنج را به جهان آورد . سپس میلتون به دوزخ میرود تا شیطان راندهشده را در دریاچهای از آتش نشان دهد که پس از شکست در شورش علیه خدا، اراده تسلیمناپذیر خود را اعلام میکند .