درباره کتاب یا مرگ یا تجدد (ماشاءالله آجودانی):
این کتاب پژوهشی در حوزه تاریخ اندیشه و روشنفکری در ایران معاصر است و اولین بار در اوایل دهه ۱۳۸۰ شمسی منتشر شد. آجودانی در این اثر با لحنی تند و بیپرده، ریشههای ناکامی مدرنیسم در ایران را از مشروطه تا پایان سلطنت رضاشاه دنبال میکند. او شخصیتهای کلیدی مانند میرزا ملکم خان، تقیزاده، کسروی و آخوندزاده را نقد میکند و نشان میدهد چگونه گسست عمیق میان سنتگرایان و تجددطلبان، جامعه را به سوی دوقطبی خشونتآمیز «یا مرگ یا تجدد» سوق داد. کتاب پر است از تحلیل موارد تاریخی عینی، مانند شکست قانونگذاری مدرن، کشف حجاب اجباری، و برخورد روشنفکران با روحانیت. عنوان کتاب برگرفته از جمله معروفی است که به تقیزاده نسبت داده میشود: «ما باید یا بمیریم یا تجدد پیدا کنیم.» لحن کتاب متعهدانه، غیربیطرفانه و در عین حال مستند است.
این کتاب به تحلیل تاریخی جریان روشنفکری و جنبش تجددخواهی در ایران عصر قاجار و پهلوی اول میپردازد. نویسنده استدلال میکند که تقابل سنت و تجدد در ایران به بنبستی انجامید که جز با «مرگ» یکی از این دو گزینه ممکن نبود.