درباره کتاب مسئله اسپینوزا (اروین یالوم):
اروین یالوم (زاده ۱۹۳۱)، روانپزشک و نویسنده اگزیستانسیال، این رمان را در سال ۲۰۱۲ منتشر کرد. در داستان اول، یالوم شرح میدهد که چگونه اسپینوزا (۱۶۳۲-۱۶۷۷) به دلیل اعتقاد به وحدت جوهر (خدا و طبیعت یکی است) از جامعه یهودیان آمستردام تکفیر شد و زندگی در انزوا و تهیدستی را به راحتی و سازش ترجیح داد. در داستان دوم، آلفرد روزنبرگ (که در زمان نازیها مسئول غارت کتابخانهها و آرشیوهای یهودی بود) شیفته اندیشه اسپینوزا میشود و سعی میکند فلسفه او را برای توجیه برتری نژاد آریایی تحریف کند، اما نهایتاً در دادگاه نورنبرگ محکوم به اعدام میشود. یالوم در این کتاب بار دیگر به سبک روایی خود (تلفیق روانشناسی عمقنگر با داستان تاریخی) وفادار مانده است. «مسئله اسپینوزا» به این پرسش میپردازد که آیا یک ایده فلسفی میتواند زندگی فرد را تغییر دهد؟ (پاسخ یالوم: بله، اما هرگز به شکل مورد انتظار!) و آیا تقدیر یک فیلسوف یهودی تکفیرشده با تقدیر یک جلاد نازی به لحاظ اگزیستانسیال تفاوتی دارد؟ (پاسخ یالوم: آری، تفاوت بنیادین در انتخاب آزادانه معناست). این رمان در ایران با ترجمه جمشید میمنی و توسط نشر نسل نو منتشر شده است.
این رمان تاریخی دو داستان موازی را روایت میکند: زندگی بنیدیتوس دِ اسپینوزا، فیلسوف پرنفوذ و تکفیرشده یهودی در قرن هفدهم، و زندگی آلفرد روزنبرگ، نظریهپرداز ارشد نژادی حزب نازی در قرن بیستم. یالوم با درهمتنیدن این دو روایت، پرسشهایی بنیادین درباره سرنوشت، انتخاب و معنای زندگی مطرح میکند.