درباره کتاب فقر فلسفه (کارل مارکس):
این کتاب که در سال ۱۸۴۷ در پاریس و بروکسل منتشر شد، در ژانر فلسفه سیاسی و اقتصاد سیاسی نوشته شده و نقطه عطفی در تاریخ اندیشه سوسیالیستی محسوب میشود. این رمان در دو فصل اصلی تنظیم شده است: فصل اول «کشفی علمی» که به نقد نظریه اقتصادی پرودون در باب ارزش «تشکیلشده» میپردازد، و فصل دوم «مابعدالطبیعه اقتصاد سیاسی» که روش دیالکتیکی پرودون (که سطحی و التقاطی توصیف میشود) را به چالش میکشد. از جمله مباحث محوری کتاب میتوان به تحلیل تضاد میان ارزش مصرف و ارزش مبادله، نقد مفهوم «ارزش متشکل» پرودون، و بررسی مفاهیمی چون تقسیم کار، ماشینآلات، رقابت، انحصار و مالکیت اشاره کرد. در بخش «اعتصابات و اتحادیههای کارگری» که اوج نظری کتاب است، مارکس نشان میدهد که چگونه اعتصابات صرفاً برای حفظ دستمزد آغاز میشوند اما به تدریج به مبارزه طبقاتی و «تشکیل طبقه کارگر برای خود» (class for itself) منجر میشوند که سرانجام «شرط رهایی طبقه کارگر، الغای همه طبقات است». این اثر که فردریش انگلس در مقدمههای آن (۱۸۸۵ و ۱۸۹۲) آن را نقطه جدایی نهایی مارکس از پرودون و نیز نقد ناخواسته رودبرتوس توصیف کرده، یکی از متون بنیادین در فهم گذار مارکس از فلسفه هگلی به تحلیل علمی اقتصاد سیاسی و نظریه انقلاب است.
این کتاب پاسخی است به «فلسفه فقر» نوشته پیر ژوزف پرودون و نخستین اثری است که مارکس در آن مبانی ماتریالیسم تاریخی و اقتصادی خود را در قالب نقدی سیستماتیک ارائه میدهد.