عناوین فصل:
پانسمان
اصول کلی پانسمان
نحوه کنترل خونرسانی اندام
چسب زخم
کمپرس سرد
بانداژ و انواع آن
گره چهار گوش یا دوقلو و باز کردن آن
اصول کلی بانداژ
بانداژ ساعد، بازو، ساق، ران
بانداژ آرنج و زانو
بانداژ دست و پا
بانداژ انگشتان
بانداژ سر
بانداژ تنه، پشت و شانه
بانداژ سرین
آویزها


اصول کلی پانسمان
1-دستکش استریل یا یکبار مصرف استفاده کنید.
2-پانسمان به طور کامل زخم را بپوشاند.
3همیشه لبه­های پانسمان را با دست بگیرید.
4-پانسمان دقیقاً روی زخم قرار گیرد .
5-در صورتیکه خون پانسمان را فراگرفت، پانسمان دیگری را روی آن قرار دهید.
6-بعد از پانسمان، وسایل آلوده را در یک کیسه پلاستیکی بیندازید.
7-چسب یا باند را محکم دور اندام نپیچید
8-خود زخم را با سرم استریل شستشو دهید و اطراف زخم را با مواد ضدعفونی کننده مثل بتادین (پوویدون آیوداین) ضدعفونی کنید.
9-مواد ضدعفونی کننده را مستقیماً روی زخم نریزید.


نحوه انجام پانسمان با بسته آماده پانسمانی
1-دستکش بپوشید
2-گاز پانسمان روی زخم
3-باند را دور عضو بپیچانید
4-تمام سطح پانسمان را بپوشاند
5-سر و انتهای باند را بهم گره بزنید به گونه­ای
 که گره روی پانسمان قرار گرفته و فشار کافی روی زخم بیاورید.
6-خونرسانی انتهای اندام را بررسی کنید

مهارت خود را افزایش دهید.
یک بسته آماده پانسمانی تهیه کنید. فرض کنید دست دوست شما نیاز به پانسمان دارد. حالا پانسمان را انجام دهید.

نحوه کنترل خونرسانی انتهای اندام
ناخن را کمی فشار دهید تا زیر ناخن، سفید شود. سپس فشار را بردارید.
باید بلافاصله رنگ زیر ناخن دوباره صورتی شود. اگر نشد و سفید ماند←
 بانداژ سفت است و باید شل شود.
علایم اختلال خونرسانی در اندام
ابتدا:
 -اندام کبود و پرخون و متورم می­شود
-درد
پس از مدتی:
 اندام رنگ پریده و بی حس می­شود
 -فرد نمی­تواند انگشتان را حرکت دهد
 -درد بسیار شدید و گز گز شدن اندام


مهارت خود را افزایش دهید.
 روی ناخن یکی از انگشتان خود فشار بیاورید، به سفید شدن و سپس صورتی شدن آن توجه کنید (حالت طبیعی).


نحوه انجام پانسمان با گاز پانسمان
1- دستکش پوشیده و گاز را روی زخم قرار دهید.
2- چند عدد گاز روی گاز پانسمان بگذارید.
3- با چسب یا باند، پانسمان را محکم کنید.


مهارت خود را افزایش دهید.
دستکش، گاز، پانسمان، باند و چسب را تهیه کنید و پای دوست خود را پانسمان کنید.


نحوه انجام پانسمان ابتکاری
1- یک پارچه تمیز را تا کنید.
2- پارچه را روی زخم قرار دهید
3- با باند یا یک نوار تمیز مثل روسری، پانسمان را محکم کنید.