درباره کتاب روح پراگ (ایوان کلیما):
این کتاب که نخستین بار در سال ۲۰۰۴ منتشر شده، حاصل سالها زندگی و نویسندگی ایوان کلیما (نویسنده چک و یکی از شاخصترین چهرههای ادبیات اروپای شرقی) در پراگ است. جلد دوم به آثار نویسندگانی چون فرانتس کافکا، یاروسلاو هاشک (نویسنده «شجاع دل خوبک») و میلان کوندرا و نیز معماری یهودی پراگ، کافههای ادبی شهر و تجربه تبعید داخلی در دوران کمونیسم میپردازد. کلیما با نثری روان و صمیمی (و گاه طنزآمیز)، پراگ را شهری «هم رویا، هم کابوس» توصیف میکند. یکی از مقالات مشهور این کتاب «زندگی در پراگ، یا چگونه از یک اشغال جان سالم به در ببریم» نام دارد که به اشغال چکسلواکی توسط شوروی (۱۹۶۸) و پس از آن «نرمالیزاسیون» (تصفیههای سیاسی) میپردازد. برخلاف کوندرا که چکسلواکی را ترک کرد، کلیما ماند و زیر سانسور نوشت. «روح پراگ» نه یک کتاب راهنمای گردشگری، که «اتوبیوگرافی یک شهر از نگاه یک نویسنده» است. سبک کلیما تلفیقی از مقاله، خاطره و نقد ادبی است. ترجمه فارسی جلد دوم توسط خشیار دیهیمی (از مترجمان برجسته آثار چک به فارسی) انجام شده و توسط نشر ماهی منتشر گردیده است. برای کسانی که به ادبیات چک و تاریخ اروپای شرقی علاقه دارند، و نیز برای مسافرانی که قبل از سفر به پراگ میخواهند «روح» شهر را بشناسند، این کتاب یک گنجینه است. کلیما در پایان نتیجه میگیرد: «پراگ شهری است که مهم نیست در آن گم شوید، زیرا هر کوچه به یک داستان ختم میشود». این کتاب از منابع اصلی درس «ادبیات اروپای شرقی» در دانشگاههای ایران به شمار میرود. جلد دوم (درخواست شما) شامل مقالاتی از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۲ (پس از فروپاشی کمونیسم) است و به «بازار وحشی سرمایهداری» و «فراموشی تدریجی حافظه تاریخی» در پراگ جدید میپردازد.
این کتاب مجموعهای از مقالات و یادداشتهای ادبی-تاریخی درباره شهر پراگ، فرهنگ چک و تجربه زندگی در زیر سایه کمونیسم و پس از آن است. کلیما با نگاهی شخصی و عمیق، پراگ را به عنوان شهری با «دو روح» (یکی غمگین و کافکایی، دیگری شاد و سورئال) به تصویر میکشد.