این کتاب مقدمه‌ای بر فلسفه تاریخ و جامعه‌شناسی است و در آن ابن خلدون نظریه «عصبیت» و چرخش تمدن‌ها را پایه‌گذاری می‌کند.

درباره کتاب مقدمه ابن خلدون (عبدالرحمن بن خلدون):
این کتاب که در سال ۱۳۷۷ قمری (۹۵۸ شمسی) به عنوان جلد اول از کتاب هفت جلدی «العبر» نوشته شده، یکی از بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین آثار در تاریخ فلسفه، جامعه‌شناسی و تاریخ‌نگاری جهان محسوب می‌شود. ابن خلدون، دانشمند تونسی، در این کتاب به جای روایت صرف وقایع تاریخی (مانند مورخان سنتی)، به تحلیل «قوانین حاکم بر جوامع انسانی» می‌پردازد. او مفاهیمی بنیادین مانند «عصبیت» (همبستگی قبیله‌ای و گروهی) را معرفی می‌کند و توضیح می‌دهد که چگونه هر تمدنی متولد می‌شود، رشد می‌کند، به اوج می‌رسد و سپس افول می‌کند. ابن خلدون همچنین به موضوعاتی چون تأثیر اقلیم بر اخلاق، مراحل تحول دولت‌ها، اقتصاد و مالیات، تفاوت میان زندگی شهری و بادیه‌نشینی، و نقش دین در انسجام اجتماعی پرداخته است. کتاب مقدمه قرن‌ها بعد توسط جامعه‌شناسان غربی (مانند آرنولد توینبی) به عنوان یکی از پیشگامان علم جامعه‌شناسی شناخته شد. ابن خلدون در این اثر بر «روش تجربی» و «علیت» تأکید می‌کند و به شدت از مورخانی که بدون تحلیل، افسانه‌ها و روایت‌های غیرعقلانی را نقل می‌کنند، انتقاد می‌کند. سبک کتاب علمی، دقیق و گاه خطابی است. ترجمه فارسی آن توسط محمد پروین گنابادی از جمله معروف‌ترین ترجمه‌های این اثر در ایران است.