در این جلد سوم و پایانی، میرچا الیاده به سراغ متون مقدس سنتهایی میرود که بر رستگاری از راه معرفت باطنی و مراقه تأکید دارند. نویسنده بخشهایی از اوپانیشادهای متأخر، متون بودایی ماهایانه (از جمله لوتوس سوترا)، متون جینی و نیز آثار کلاسیک تائوئیسم (تائو ته چینگ) و کنفوسیوسی را تحلیل میکند. رویکرد او نشان میدهد که چگونه در این سنتها، مفهوم «مقدس» از قالب آیینهای بیرونی به درونکاوی و روشنبینی فردی منتقل میشود. این جلد برای درک تحول معنویت در شرق و تفاوت آن با سنتهای ابراهیمی بسیار سودمند است. الیاده در سراسر این مجموعه، نقش همیشگی اسطوره و مناسک را در ساختار تجربه دینی بشر به تصویر میکشد.
تکمیل سهگانه تحلیل متون مقدس با تمرکز بر آیینهای رازورانه، متون بودایی و جینی، و سنتهای خردگرای چینی. این جلد به تجربه دینی درونی و شهودی میپردازد.