هدف از این پژوهش، شناخت بخشی از اثرات کمی و کیفی فعالیت شرکت های چند ملیتی در اقتصاد کشورهای جهان سوم است. ساختار تحقیق بدین شکل است که ابتدا به شناخت شرکت های چند ملیتی پرداخته شده که شامل تاریخچه شرکت های چند ملیتی و مباحث تئوریک در رابطه با چگونگی فعالیت آن ها در کشورهای جهان سوم می باشد. نقش شرکت های چند ملیتی در اقتصاد کشورهای مادر و کشورهای میزبان، اثرات اقتصادی فعالیت شرکت های چند ملیتی در کشورهای جهان سوم و بالاخره آینده شرکت های چند ملیتی مباحث بعدی این تحقیق را تشکیل می دهند. نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد، قبل از جنگ جهانی دوم، اروپا عمده ترین مرکز تامین مالی کشورهای جهان سوم بود ولی در سالهای پس از جنگ، آمریکا این مقام را بدست آورد و در دهه هشتاد آن را به ژاپن واگذار کرد و تغییر و تحول در بازار سرمایه، سبب ایجاد تحول در فعالیت شرکت های چند ملیتی در کشورهای میزبان گردید و هر شرکت با توجه به وضعیت سیاسی، اقتصادی و نظامی کشور مادر خود به اتخاذ مجموعه ای مناسب از سیاست های اقتصادی در کشور میزبان پرداخت. هدف کشورهای جهان سوم از همکاری با شرکت های چند ملیتی ، دستیابی به آهنگ رشد سریعتنر و هدف شرکت های چند ملیتی، استفاده از مزیت نسبی این شرکت ها و دسترسی به اقلام بیشتر سود است. در راستای دستیابی به سود بیشتر و استفاده از مزیت نسبی نیروی انسانی در شرق آسیا، سرمایه گذاری های مستقیم خارجی بیش از گذشته به سوی قاره آسیا جهت گیری کرده است و آمریکای لاتین به تدریج نقش خود را به عنوان عمده ترین منطقه جذب سرمایه های مستقیم خارجی از دست داده است. قاره آفریقا با توجه به منابع معدنی و ثروت های طبیعی خود به تدریج یکی از مراکز مهم جذب سرمایه های خارجی گردیده و شرکت های چند ملیتی غربی به سوی سرمایه گذاری بیشتر در کشورهای ثروتمند شمال و غرب قاره آفریقا روی آورده اند. در برخی از کشورهای در حال توسعه، حضور شرکت های چند ملیتی و سرمایه های کلان خارجی سبب رونق بخش صنعت گردیده است. ولی این صنعتی شدن دارای ابعاد گسترده ای از وابستگی اقتصادی به منابع خارجی و تحولات اقتصادی در جهان خارج است. صنعتی شدن با افزایش بدهی خارجی، تورم شدید، کاهش ارزش پول ملی، کاهش تولید در بخش سنتی همراه بوده است. بنابراین نقش شرکت های چند ملیتی در اقتصاد کشورهای جهان سوم تا حدود زیادی به نقش دولت ها به عنوان کنترل کننده و مشوق این شرکت ها بستگی دارد. حضور شرکت های چند ملیتی در اقتصاد کشور، هدف ذاتی نیست بلکه باید با استفاده از سیاست های مناسب تشویقی آن را در کانال مطلوب جهت داد و با سیاست های کنترلی از سود طلبی بیش از حد آن ها جلوگیری نمود و اثرات منفی آن را به حداقل رساند. بررسی و اریابی نیازهای اساسی در بخش های مختلف اقتصاد ملی و در صورت عدم تکافوی امکانات داخلی، ترغیب سرمایه گذاری های خارجی در بخش های مورد نظر، بررسی دقیق عملکرد شرکت های چند ملیتی در گذشته، داشتن روابط خوب و بلند مدت سیاسی و اقتصادی بین کشور میزبان و مادر، اتخاذ سیاست های کنترلی مناسب از سوی دولت در کشور میزبان، توسعه امکانات داخلی و بالاخره کنترل دقیق قیمت و نوع تکنولوژی منتقل شده از سوی دولت، پیشنهادهای عمده در این تحقیق می باشند.

فهرست

چکيده

مقدمه

موضوع

سؤال

فرضیه

دیدگاه‌های نظری در خصوص شرکت های چند ملیتی

آسیب های فعالیت شرکت های چند ملیتی در اقتصاد بین الملل

بازیگران فعال در عرصه روابط بین الملل

شرکت های چندملیتی، بازوی قدرتمند اقتصاد جهانی

توسعه ظاهری و استثمار پنهانی

نقش شرکت هاي فراملي در اقتصاد جهاني

دیدگاه‌های متعارض درباره نقش شرکت های فراملی

آینده شرکت های فراملی

نتیجه گیری

منابع