این فایل به صورت pdf می باشد

به نام خدا
موضوع ارائه: احیای تمدن اسلامی
رویکرد امام خمینی
تقریرات آیت الله خمینی در درسهای خود در نجف که به صورت کتاب "ولایت فقیه، حکومت اسلامی"
منتشر شد نشان می دهد جنبش مذهبی بیش از آنکه جنبشی سیاسی برای سرنگونی نظامی فاسد ،باشد
قیامی الهی و در راستای دعوت انبیاء برای تربیت و تعالی انسان و جامعه انسانی بود بر این اساس و
مطابق با مبنای نظری اندیشه شیعی و تمرکز رهبری انقلابی در ایران بود که سبب شد در دهه ۱۳۳۰
جریان فکری دینی، دوره سازندگی فردی را پشت سرگذارد و عمده تلاش خود را صرف تعلیم و تربیت
دینی و معنوی و تربیت شاگردان برجسته نماید.
از نظر امام خمینی جامعه اسلامی در زمان پیامبر اکرم یکپارچه.
این جامعه یکپارچه بعدها بر اثر رفتارهای ضد اسلامی و فشار
استعمارگران تجزیه گردیده است و همه این سرزمینهای پراکنده و مجزی
از هم باید با یک "انقلاب" به همان صورت یکپارچه بازگردند. امام
خمینی با استناد به سنت و رویه پیغمبر اکرم که نه تنها خود حکومت
تشکیل داده و به اجرای قوانین و برقراری نظامات اسلام و اداره جامعه
برخاسته بلکه به فرمان خدا برای پس از خود نیز حاکم تعیین کرده است
و همچنین ماهیت و کیفیت احکام اسلامی از جمله احکام مالی دفاعی،
جزایی و حقوقی چنین نتیجه گرفته بود که حکومت پس از رحلت رسول
اکرم نیز لازم و ضروری میباشد
• •
ما چاره ای نداریم جز
اینکه دستگاه های حکومتی
فاسد و فاسد کننده را از بین
ببریم و هیئت های حاکمه
خائن و فاسد و ظالم و جایر
را سرنگون کنیم این وظیفه
ای است که همه مسلمانان
در یکایک کشورهای
اسلامی باید انجام بدهند و
انقلاب سیاسی اسلامی را به
پیروزی برسانند
•
•
• و شرایط اجتماعی
مساعدی برای
تربیت افراد مؤمن
و با فضیلت فراهم
سازیم و این
شرایط، درست
ضد شرایط
حاکمیت طاغوت
و قدرتهای ناروا
است
•
•
• هر نظام سیاسی
غیر اسلامی
نظامی شرک آمیز
است چون حاکمش
طاغوت است و ما
موظفیم آثار شرک
را از جامعه
مسلمانان و از
حیات آنان دور
کنیم و از بین
ببریم
•
از نظر امام خمینی صدور انقلاب اسلامی به تمام جهان
بخاطر اسلامی بودن انقلاب و وظیفه و تکلیفی بود که
اسلام بر دوش مسلمانان قرار داده است ما انقلابمان را به
تمام جهان صادر میکنیم چرا که انقلاب ما اسلامی است و
تا بانك لا له
ِإ
لا
ِإ
الله و ُمح َّمد ر ُسو ُل الله بر تمام جهان طنین
نیفکند، مبارزه هست و تا مبارزه در هر کجای جهان علیه
مستکبرین هست ما هستیم .
از نظر امام خمینی منظور از انقلاب اسلامی و
تشکیل حکومت و صدور آن جز اینکه اسلام، احکام
اسلام احکام جهانگیر اسلام زنده بشود و پیاده بشود
نبوده و نیست.
وی حتی در موردی" پرچم اسلام" را همان "پرچم
جمهوری اسلامی" تلقی کرده و اظهار امیدواری کرده
بود که بتوانیم آن را در همه جای دنیا برپا کنیم و کاری
کنیم که اسلام که حق همه است از او تبعیت کنند
امام خمینی اظهار امیدواری میکرد این انقلاب جرقه و
بارقه ای الهی باشد که انفجاری عظیم در توده های زیر
ستم ایجاد نماید و به طلوع فجر انقلاب مبارک حضرت
بقیه الله ارواحنا لمقدمه الفداء منتهى شود.
مخاطبان انقلاب از نظر امام خمینی ملت ها و مردم
زیر ستم بودند
و معتقد بود باید اساس را مردم و فکر مردم قرار داد و باید به فکر مردم
بود نه دولتها و علت اینکار را در زورمداری دولتها و در این میدانست
که مردم و توده ها با حق موافق اند چون زیر بار ستم بوده اند و
نمیخواهند تحت سلطه آمریکا و شوروی باشند و توصیه می کرد باید
کاری کنیم که مردم خودشان حکومت را به دست گیرند تا مردم به
اصطلاح طبقه سوم روی کار بیایند .اینکه چگونه جمهوری اسلامی
ایران بتواند پرچم اسلام یا پرچم خود را در همه جای دنیا برپا کند و
دیگران نیز از آن تبعیت کنند مسئله دشوار دیگری بود که از نظر امام
خمینی به طرق مختلفی می توانست صورت گیرد یک راه ساده اش
معرفی اسلام در همه جای دنیا از طریق تبلیغات دامنه دار بود تا همه
دنیا را ما پر از مظاهر اسلامی بکنیم راه دیگر آن تلاش مسلمانان جهان
برای اتفاق و اتحاد در برابر جهان خواران شرق و غرب بود که با
"دعوت " جمهوری اسلامی و افشاء نقشه های شوم جهان خواران بین
المللی و در رأس آنان آمریکا می توانست پیگیری گردد .
امام در ادامه می فرمایند:ما این واقعیت و حقیقت را در سیاست خارجی
و بین الملل اسلامی مان بارها اعلام نموده ایم که در صدد گسترش نفوذ
اسلام در جهان و کم کردن سلطه جهان خواران بوده و هستیم حال اگر
نوکران آمریکا، نام این سیاست را توسعه طلبی و تفکر تشکیل
امپراطوری بزرگ می گذارند، از آن باکی نداریم و استقبال میکنیم .ما
در صدد خشکانیدن ریشه های فساد صهیونیزم، سرمایه داری و کمونیزم
در جهان هستیم، ما تصمیم گرفته ایم به لطف و عنایت خداوند بزرگ
نظامهایی را که بر این سه پایه استوار گردیده اند نابود کنیم و نظام اسلام
رسول الله صلى الله علیْ ِه وآ ِل ِه وسلَّم را در جهان استکبار ترویج نماییم و
دیر یا زود ملتهای دربند شاهد آن خواهند بود ما با تمام وجود از گسترش
باج خواهی و مصونیت
کارگزاران آمریکایی حتی اگر با مبارزه قهرا میز هم شده باشد،
جلوگیری می کنیم. از خدا میخواهیم که این قدرت را به ما ارزانی دارد
که نه تنها از کعبه مسلمین، که از کلیساهای جهان نیز ناقوس مرگ
آمریکا و شوروی را به صدا در آوریم.
امروزه جهان، تشنه فرهنگ اسلام ناب محمدی است و مسلمانان در یک
تشکیلات بزرگ اسلامی رونق و زرق و برق کاخهای سفید و سرخ را از بین
خواهند برد. جنگ عقیده است و جغرافیا و مرز نمی شناسد و ما باید در جنگ
اعتقادی مان بسیج بزرگ سربازان اسلام را در جهان به راه اندازیم دشمنان ما و
جهان خواران جز عدول از همه هویتها و ارزشهای معنوی و الهی مان
نمیشناسند به گفته قرآن کریم، هرگز دست از مقاتله و ستیز با شما برنمی دارند
مگر این که شما را از دینتان برگردانند.ما باید برای پیشبرد اهداف و منافع ملت
محروم ایران، برنامه ریزی کنیم ما باید در ارتباط با مردم جهان و رسیدگی به
مشکلات و مسائل مسلمانان و حمایت از مبارزان و گرسنگان و محرومان با تمام
وجود تلاش نماییم و این را باید از اصول سیاست خارجی خود بدانیم. ما اعلام
میکنیم که جمهوری اسلامی ایران برای همیشه حامی و پناهگاه مسلمانان آزاده
جهان است و کشور ایران بعنوان یک دژ نظامی و آسیب ناپذیر نیاز سربازان
اسلام را تأمین و آنان را به مبانی عقیدتی و تربیتی اسلام و همچنین به اصول و
روشهای مبارزه علیه نظامهای کفر و شرک آشنا می سازد
من در این جا به جوانان عزیز کشورمان سفارش میکنم که
خودتان را برای یک مبارزه علمی و عملی بزرگ تا
رسیدن به اهداف عالی انقلاب اسلامی آماده کنید و من به
همه مسئولین و دست اندرکاران سفارش میکنم که به هر
شکل ممکن، وسایل ارتقای اخلاقی و اعتقادی و علمی و
هنری جوانان را فراهم سازید و آنان را تا مرز رسیدن به
بهترین ارزشها و نوآوری ها همراهی کنید و روح استقلال
و خودکفایی را در آنان زنده نگه دارید.
رویکرد قانون اساسی
تحت تأثیر نظرات امام خمینی و رویکرد مذهبی جنبش انقلابی ایران، نخستین
گامی که پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و در جهت تحقق این رویکرد
برداشته شد تدوین و تصویب قانون اساسی در فروردین ۱۳۵۸بود. قانون
اساسی جمهوری اسلامی، با درج شعار نهضت همچنان ادامه دارد از انقلاب
اسلامی بعنوان حرکتی برای پیروزی تمامی مستضعفین بر مستکبرین یاد کرد که
میخواهد زمینه تداوم این انقلاب را در داخل و خارج کشور فراهم کند تا با دیگر
جنبشهای اسلامی و مردمی ... راه تشکیل امت واحد جهانی را هموار کند ا َّن ه ِذهِ
أُ ِِّمن ُكم أُ َّمة وا ِحدة وأنا ربُّ ُكم فا ْعبُ ُدو ِن و استمرار مبارزه در نجات ملل محروم و
تحت ستم در تمامی جهان قوام یابد بر این اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی
دفاع از حقوق همه مسلمانان و عدم تعهد در برابر قدرتهای سلطه گر و حمایت
از مبارزه حق طلبانه مستضفعین در برابر مستکبرین در هر نقطه از جهان را
وظیفه خود، سعادت انسان در کل جامعه بشری را آرمان خود و استقلال و آزادی
و حکومت حق و عدل را حق همه مردم جهان شناخت
انقلاب اسلامی ایران و تمدن سازی نوین اسلامی

پیشینه درخشان
تمدن اسلامی
ویل دورانت در کتاب تاریخ تمدن اسلامی تمدن را این گونه تعریف میکند:تمدن
را میتوان به شکل کلی آن، عبارت از نظمی اجتماعی دانست که در نتیجه وجود
آن خلاقیت فرهنگی امکان پذیر میشود و جریان پیدامی کندیا برخی دیگر از
نویسندگان آن را اینگونه تعریف کرده اند:مجموعه دستاوردهای مادی و معنوی
بر در یک منطقه کشور با عصر معین یا حالات پیشرفته و سازمان یافته فکری
و فرهنگی هر جامعه که نشان آن پیشرفت در علم و هنر و ظهور نهادهای
اجتماعی و سیاسی است.بنابراین همان گونه که از تعاریف بالا مشخص است
تمدن جنبه عینی دارد و به زندگی اجتماعی مربوط میشود. لذا وقتی سخن از
تمدن اسلامی می کنیم به مظاهر عینی تمدنی توجه داریم که در جهان خارج
مشاهده میکنیم. تمدن اسلامی در نتیجه تکیه بر تعالیم اسلام و با استفاده از
تجربیات دیگر تمدنها مانند ایران، هند، روم و یونان توانست در مدت زمان
کوتاهی در سراسر خاورمیانه شمال آفریقا و اسپانیا گسترش یابد.
چنانچه باز هم مسلمانان از ایـــن سکرت و غفلت به
خود نیایند و كما في السابق در ذلت عبودیت فراعنه و
چپاول چیان مملکت باقی بمانند چندی نخواهد گذشت که
العیاذ بالله تعالى مانند مسلمین معظم افریقا و اغلب
ممالک آسیا و غیر ذلک نعمت شرف و استقلال قومیت
و سلطنت اسلامیه را از دست داده و در تحت حکومت
نصاری اسیر و دوره ای نخواهد گذشت که مانند اهالی
اندلس و غیرها اسلامیتشان به تنصر و مساجدشان
کنیسه و اذانشان به ناقوس و شعائر اسلامیه به زنار
بلکه اصل لسانشان هم مانند آنان مبدل وروضه منوره
امام هشتم شان هم پایمال نصاری خواهد گشت.
علامه نائینی در کتاب تنبیه الامه خطر تمدن غربی را
برای جهان اسلام در حد نابودی تمدن ،اسلامی استقلال
جوامع اسلامی و حتی اسلام و ذهب شیعه میداند و
معتقد است حاکمان و مردم جوامع اسلامی باید از خواب
غفلت برخیزند و در فکر احیای تمدن اسلامی باشند تا
جامعه شان پیشرفت کند و مذهبشان به نصرانیت تبدیل
نشود و زبانشان تغییر نکند.
باید توجه داشت در سخن این بزرگان دینی که در یک بخش
تمدن غربی را ویرانگر و در بخش دیگری امر به اخذ این
تمدن می نمایند تناقضی وجود ندارد، زیرا آنان از دو زاویه
به این تمدن مینگریستند و دو لایه برای این تمدن متصور
بودند؛ یک لایه آن نابود کننده و ویرانگر مذهب و تمدن و
تراث اسلامی است که باید مراقب بود و از آن پرهیز کرد تا
به نابودی دین و مذهب شیعه و جوامع اسلامی منجر نشود و
لایه دیگرآن سازنده و مفید و باعث پیشرفت جوامع اسلامی
و مربوط به علوم جدید و روز که باید مورد اقتباس و بهره
برداری قرار گیرد.
انقلاب اسلامی ایران و احیای تمدن اسلامی
پیروزی انقلاب اسلامی ایران اگر چه نقطه آغاز نهضت بیداری مسلمانان
نبود اما سرآغاز تزریق امید به کالبد بی روح جهان اسلام بود که آینده
خود را تیره و تار می دیدند و خود را اسیر و در بند و محتاج غرب یافته
بودند انقلاب اسلامی ایران به تعبیر میشل فوکو فیلسوف فرانسوی یک
نه بزرگ به اندیشه و تفکر غربی و به مثابه روح جهان بی روح بود.
انقلابی که با تمام انقلابهای مادی قرن بیست تفاوت داشت انقلابی که به
منظور دخالت دادن معنویت در سیاست ایجاد شده بود و این نوآوری
انقلاب اسلامی ایران نسبت به دیگر انقلابها بود که آن را ازدیگر انقلاب
های قرن متمایز می کرد
تأثیر انقلاب اسلامی ایران در بومی
سازی مدل های توسعه
برخی از تحلیل گران انقلاب اسلامی معتقدند پیروزی انقلاب اسلامی در
ایران کل پروژه توسعه و نوسازی به سبک غربی را که در جهان اسلام
ترویج میشد و برخی از حاکمان دست نشانده نظیر رژیم پهلوی در ایران
مجری آن بودند به چالش کشید و به یکباره و نوسازی را که مبتنی بر
تمدن غیر دینی غرب بود به زیر سوال برد .
فرضیه من این است که منبع اصلی برخورد در این جهان نوین اساسا نه
ایدئولوژیکی است و نه اقتصادی؛ بلکه شکافهای عمیق میان افراد بشر و
برترین منبع منازعه ماهیت فرهنگی خواهد داشت کشور ملت ها به عنوان
نیرومندترین بازیگران در امور جهان باقی خواهند ماند، اما درگیریهای اصلی
در صحنه سیاست جهانی، بین ملت ها و گروه ها با تمدنهای مختلف رخ خواهد
داد. رویایی تمدنها بر سیاست جهانی سایه خواهد افکند خطوط گسل میان
تمدنها در آینده خطوط نبرد خواهد بود. برخورد تمدنها آخرین مرحله از سیر
تکاملی برخورد درجهان نو را تشکیل خواهد داد.
رویارویی تمدنها در دو سطح صورت می گیرد: در
سطح خرد گروه های نزدیک به هم در امتداد خطوط
گسل میان تمدنها، غالبا بــا خشونت برای کنترل
خاک و کنترل یکدیگر به نزاع می پردازند. در سطح
کلان دولتهای وابسته به تمدنهای مختلف برای
کسب قدرت نسبی نظامی و اقتصادی با هم به رقابت
بر می خیزند برای کنترل نهادهای بین المللی و طرف
های ثالث دست به مبارزه می زنند و بر اساس هم
چشمی، ارزشهای خاص سیاسی و مذهبی خود را
ترویج می کنند.
وی مفهوم تمدن را از بستر فرهنگی آن خارج
می کند و به آن مشخصه سیاسیمی دهد و
درباره ستیز تمدنی مینویسد:
مقام معظم رهبری حرکت مردم ایران را در تحقق انقلاب اسلامی
سرآغاز بیداری مسلمانان و حرکت به سوی ایجاد تمدن بزرگ اسلامی
میداندما در حال پیشرفت و سازندگی و در حال بنای یک تمدن هستیم.
من این رامی خواهم به شما بگوییم مسئله ما این نیست که زندگی
خودمان را نجات دهیم و گلیم خودمان را از آب بکشیم مسئله این است
که ملت ایران همچنان که شئون اوست در حال پدید آوردن یک تمدن
است و پایۀ اصلی تمدن نه بر صنعت و فناوری و علم که بر فرهنگ و
بینش و معرفت و کمال فکری انسانی است این است که همه چیز را
برای ملت فراهم میکند و علم را هم برای او به ارمغان می آورد. ما در
این صراط و در این جهت هستیم. نه این که ما تصمیم بگیریم این کار
را بکنیم؛ بلکه حرکت تاریخی ملت ایران در حال به وجود آوردن آن
است.
ایشان در جای دیگر جهت انقلاب اسلامی در
ایران را احیای تمدن بزرگ بین المللی اسلامی
میدانند که بعد از پیروزی انقلاب و تشکیل دولت
اسلامی در ایران باید ملل مسلمان در جهت تحقق
آن گام بردارد ما یک انقلاب اسلامی داشتیم بعد
نظام اسلامی تشکیل دادیم مرحله بعد تشکیل
دولت اسلامی است، مرحله بعد تشکیل کشور
اسلامی است، مرحلة بعد تشكیل تمدن بین الملل
اسلامی است
نتیجه گیری
این مقاله قصد داشت نشان دهد که پیروزی انقلاب اسلامی در ایران سراغاز تجدید حیات دوباره تمدن
اسلامی می باشد که توانست با تزریق امید در کالبد نیمه جان جوامع اسلامی خاطره عظمت و شکوه
تمدن اسلامی را در قرون میانه اسلام زنده کند. جوامع اسلامی که زیر فشار تمدنی غرب از خود
بیگانه شده بودند و به اشتباه برای مدت دو قرن گمشده خود را در غرب جستجو میکردند وقتی بعد از
جنگ جهانی دوم کشورهای خود را تکه و پاره زیر چنگال استعمار یافتند؛ و از طرفی کم کم متفکران
جهان اسلام دریافتند که با پناه بردن به مکاتب بشری مانند لیبرالیسم، سوسیالیسم و نمی توانند مشکل
عقب ماندگی کشورهای خویش را حل کنند بلکه بر عکس مشکل حاد تر شده و علاوه بر آن مشکل
بحران هویت و دور افتادن از تفکر و اخلاق دینی به این جوامع افزوده شده است،لذا راه چاره را در
بازگشت به خویشتن اسلامی یافتند و پیروزی انقلاب اسلامی به آنها فهماند که میتوان با تکیه به اسلام
مستقل بود و حکومت تشکیل داد و در مقابل ظلم و ستم استعمارگران ایستادگی کرد و یک بار دیگر
عظمت از دست رفته تمدن اسلامی را زنده کرد و به سمت ایجاد یک تمدن نوین اسلامی حرکت کرد
پیروزی این انقلاب باعث ایجاد یک نهضت گسترده فکری در بین اندیشمندان جهان اسلام شد که با
طرح بحثهایی نظیر باز سازی میراث اسلامی در دوران معاصر خواهان تجدید شکوفایی دوران طلایی
تمدن اسلامی در قرنهای چهارم و پنجم هجری شده اند.