در بخشی از پیش‌گفتار کتاب آمده است: “… دل‌مشغولی دست‌اندرکاران نظام سیاسی به موضوعات عمدتا مذهبی و کشمکش‌های درونی بر سر قدرت و موقعیت، باعث شده است تا چالش قوم گرایانه به درستی موضوع شناخته نشود و سیاست‌گذاری مناسبی نیز در جهت تقویت همبستگی و هویت ملی ایران صورت نگیرد.

هدف از انتشار مجموعه در دسترس این بوده است تا با ارائه آثار برجسته‌ترین پژوهشگران بحث‌های هویت ملی، ملیت و قومیت در ایران، چالش‌های مذکور را مورد بررسی قرار داده و در پرتو نظریه‌های مدرن و پژوهش‌های واقع‌گرایانه تاریخی و جامعه شناسی درک بهتری از مسائل فوق به دست دهد”. در کتاب ذیل دو بخش “پژوهش‌های نظری” و “پژوهش‌های موردی” سیزده مقاله با عناوینی از این دست جمع آمده است:

“هویت، تاریخ و روایت در ایران/ دکتر جهانگیر معینی علمداری”، “ایدئولوژی سیاسی و هویت اجتماعی در ایران/ حسین بشیریه”، “بحران هویت ملی و قومی در ایران/ احمد اشرف”، “بلوچستان ایران: هویت، تاریخ و دگرگونی/ مصاحبه با دکتر محمود زند مقدم”، “آشنایی با پان ترکیسم و تاثیر ماجرای روشنی بیگ بر آن/ کاوه بیات” و “خوزستان و چالش‌های قوم گرایانه/ سید عبدالمیر نبوی”. کتاب با نمایه به پایان می‌رسد.