بررسی و شناسایی میراث فرهنگی مسلمانان یکی از مسائلی است که باید به طور جدید به آن پرداخته شود. کتابهای خطی پشتوانهی دارایی معنوی است و تاریخ سیر تکامل ادب، دانش و هنر هر ملتی به صورت واقعی و حقیقی در اوراق نسخههای خطی نمودار است.
موضوع پژوهش حاضر، تصحیح و شرح یکی از متون اسلامی با عنوان “خزاین الانوار و معادن الاخبار فی منقبه الائمه الاطهار” متعلق به “میرمحمدرضا بن محمد مومن خاتونآبادی” از علمای قرن دوازدهم هجری قمری است.
این اثر از جمله آخرین تفاسیر ادبی عرفانی به زبان فارسی به شمار میرود که مولف در آن دو روش ادبی و عرفانی را یکجا جمع کرده است و با نثر فارسی بلیغ، آیات الهی را در قالب مباحث عرفانی و معنوی بیان میکند و در آغاز، طی مقدمهی مفصلی در یک فاتحه و چهارده خزانه مباحث متنوعی از علوم قرآنی را به بحث و بررسی میکشاند. گفتنی است این تصحیح با مقابلهی پنج نسخه از کتاب، نیز مراجعه به منابع مورد استفادهی مولف صورت پذیرفته است.
نسخ یاد شده عبارتاند از: نسخهی متعلق به کتابخانهی آیتالله مرعشی نجفی، کتابخانهی آستان قدس رضوی، کتابخانهی مسجد گوهرشاد، کتابخانهی مجلس سنا، و کتابخانهی ملی ملک.