کسانیکه مفهوم هنر را در معیارهای گوناگون درک نکرده اند .
کسانیکه مفهوم روابط هنر را با اجتماع نمیدانند و از تئوری هنر برای مردم ” بی اطلاع هستند، گمان میبرند که جامعه از دستیازی هنرمند بیرون است!
در حالیکه هر جامعه ای با همه ی اعضای خود در راهی حرکت میکند که هنرمند جامعه ترسیم کننده ی آن راه است… این درست است که جامعه با پویائی خود افراد را در جهت معینی حرکت میدهد. اما در حقیقت هنرمند است که عناصر سازنده و حرکت دهنده را بوجود می آورد و عامل اساسی در راه تندی یا کندی این حرکت تاریخی است .
قبول جبرگرایی تاریخی با قبول فعالیت و تاثیر هنرمند در جامعه منافاتی ندارد. زیرا هنرمند در شناخت قوانین با ضرورتهای طبیعی نیروهای طبیعی را مهار میکند و طبیعت را به خواست خود میگرداند…